عادی‌سازی مصرف مواد در رسانه‌ها، سلامت نسل آینده را تهدید می‌کند

متن پیام دکتر علیرضا رییسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، به مناسبت روز جهانی مبارزه با مواد مخدر به شرح زیر است: اعتیاد به انواع مواد غیرقانونی، از جمله آسیب‌های جدی در سراسر جهان و کشور ایران به شمار می‌رود که با پیامدهای منفی فراوان بر سلامت، از جمله سلامت جسمی، روانی و اجتماعی، همراه است. بر اساس مطالعات و اصول علمی، مهم‌ترین جنبه در مقابله با این پدیده، گسترش اقدامات پیشگیرانه با در نظر گرفتن گروه‌های در معرض خطر، از جمله کودکان و نوجوانان، است.

مداخلات مؤثر و مبتنی بر شواهد که در بستر خانواده و اجتماع به توانمندسازی این افراد منجر شوند، مانند آموزش مهارت‌های زندگی، فرزندپروری و تاب‌آوری، که همگی توسط کارشناسان سلامت روان در شبکه‌های بهداشتی ـ درمانی کشور در قالب برنامه‌های جامعه‌محور و الگوی سلامت روانی ـ اجتماعی (سراج) به‌صورت رایگان به مردم شریف کشور ارائه می‌شوند، می‌توانند با پیشگیری در سطوح مختلف، به مقابله علمی با این پدیده کمک کنند.

متأسفانه تاکنون، همانند بسیاری از حوزه‌های دیگر، رویکرد پیشگیرانه در مقوله اعتیاد نیز آن‌گونه که باید مورد توجه قرار نگرفته است؛ حال آنکه همه صاحب‌نظران و دانشمندان حوزه بهداشت بر این موضوع اتفاق نظر دارند که پیشگیری بر درمان مقدم است. مثال بارز این کم‌توجهی، گسترش قابل توجه و آسیب‌زای نمایش غیرمسئولانه مصرف مواد، الکل و دخانیات در رسانه‌های تصویری، از جمله سینما و شبکه نمایش خانگی، است که به‌ویژه بر گروه سنی کودک و نوجوان می‌تواند تأثیرات منفی قابل توجهی به همراه داشته باشد.

همچنین گسترش برنامه‌های کاهش آسیب اعتیاد در کشور ما در دهه‌های گذشته، اثرات مثبت به‌سزایی در حمایت از سلامت جسمی، روانی و اجتماعی جامعه بر جای گذاشته است که از آن جمله می‌توان به مدیریت و کاهش بیماری‌های عفونی در مصرف‌کنندگان پرخطر مواد اشاره کرد. این رویکرد که مبتنی بر حفظ کرامت انسانی، اسناد بالادستی و مطالعات مختلف علمی است، نیازمند تقویت و توجه ویژه و همه‌جانبه در کنار اقدامات درمانی ارائه‌شده در مراکز درمان سوءمصرف مواد است.

امید است با همکاری بین‌بخشی، هماهنگ و هم‌افزای دستگاه‌ها و نهادهای مرتبط، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به عنوان متولی سلامت جسمی و روانی جامعه، در راستای مقابله با این پدیده آسیب‌زا و با بهره‌گیری از رویکردهای علمی نقش محوری خود را بیش از پیش ایفا کند.