شتاب تحولات در شیوه مصرف رسانه، بهویژه در میان نسل جوان، بیش از هر زمان دیگری ضرورت بازنگری در قالبهای برنامهسازی تلویزیونی را نمایان کرده است. مخاطب امروز دیگر تنها به دنبال دریافت اطلاعات خام نیست، بلکه ترجیح میدهد اخبار و موضوعات اجتماعی و فرهنگی را در قالبهایی روایتمحور، تصویری، کوتاه و هماهنگ با ریتم زندگی خود دنبال کند. از همین رو، تولید برنامههایی با ساختارهای متنوع و متناسب با سلیقه جوانان، برای تلویزیون نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی جدی به شمار میرود.
به گزارش راه مردم با نگاهی به مقاله ای از جام جم آنلاین: رسانه ملی نیز در سالهای اخیر تلاش کرده است با طراحی و تولید برنامههایی در قالبهای تازه، اخبار، اطلاعات روز جهان و مسائل اجتماعی را با زبانی جدید و نزدیکتر به ذائقه نسل نو به مخاطبان ارائه کند. نمونههایی مانند «مکث» و «اینجوریاس» نشان میدهد تلویزیون در مسیر استفاده از روایت مستند، ساختارهای ترکیبی و فرمهای نوین گام برداشته تا در عین حفظ چارچوب حرفهای، ارتباطی مؤثرتر با مخاطب امروز برقرار کند.
تغییر ذائقه مخاطب و لزوم تنوع در قالبها
در شرایطی که الگوی مصرف رسانه، بهخصوص در میان جوانان، دگرگون شده است، برنامههای تلویزیونی نیز ناچارند در فرم و زبان خود بازنگری کنند. مخاطبان جوان معمولاً کمتر به برنامههای طولانی و مبتنی بر گفتوگوهای رسمی گرایش دارند و بیشتر جذب قالبهای سریع، تصویری و روایتمحور میشوند. در چنین فضایی، استفاده از مستندهای کوتاه، روایتهای واقعی، گزارشهای میدانی و ترکیب تصویر با تحلیل میتواند پیوند مؤثرتری میان رسانه و نسل جدید برقرار کند.
این رویکرد افزون بر جذابیت بصری، امکان پرداخت اثرگذارتر به مسائل مهم اجتماعی و فرهنگی را نیز فراهم میکند. هنگامی که یک موضوع در قالب داستان یا روایت انسانی مطرح میشود، مخاطب تنها دریافتکننده اطلاعات نیست، بلکه با آن همذاتپنداری میکند و بیشتر به آن میاندیشد.
«اینجوریاس»؛ تجربهای در قالب مستند سوشالی
در همین مسیر، برنامه «اینجوریاس» نیز بهعنوان نمونهای از قالبهای تازه مطرح شده است. تهیهکننده این برنامه در گفتوگو با جامجم توضیح داد: «اینجوریاس» تلاشی برای ارائه نوعی مستند کوتاه با فرمی متفاوت است؛ قالبی که میتوان آن را «مستند سوشالی» نامید. به گفته او، این برنامه نسبت به مستندهای کلاسیک، کوتاهتر، پرریتمتر و مبتنی بر ساختاری نوآورانه است و میکوشد به موضوعات ترند و پرسشهای روز مخاطبان بپردازد. هر قسمت این برنامه حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه زمان دارد و جمعهها پس از خبر ۲۰:۳۰ روی آنتن میرود.
محمد صمصامی با اشاره به تغییر ذائقه مخاطبان تأکید کرد که چه بینندگان قدیمی و چه نسل جدید، دیگر با فرمهای تکراری ارتباط مؤثری برقرار نمیکنند. او معتقد است رقابت جدی فضای مجازی باعث شده قابهای سنتی تلویزیون بهتنهایی پاسخگوی نیاز مخاطب نباشند. البته به گفته وی، این موضوع به معنای بیاعتبار شدن قالبهای کلاسیک نیست، بلکه رسانه برای تداوم اثرگذاری خود ناچار به پذیرش فرمهای جدید است؛ فرمهایی که بسیاری از آنها ابتدا در فضای مجازی تجربه شده و سپس به تلویزیون راه پیدا کردهاند.
تهیهکننده «اینجوریاس» همچنین بیان کرد که تجربههای موفق این مجموعه و برنامههایی مانند «به وقت ایران» و «اسکرینشات» ریشه در فعالیتهای سوشالی تیم تولید دارد. به گفته او، زمانی که یک محتوا در فضای مجازی با استقبال مخاطب روبهرو میشود، میتوان با در نظر گرفتن اقتضائات قاب تلویزیون، آن را برای پخش عمومی نیز آماده کرد. او افزود فضای مجازی به دلیل محدودیت کمتر، هزینه پایینتر و امکان دریافت سریع بازخورد، بستر مناسبی برای آزمودن فرمهای تازه است.
تمرکز بر موضوعات بینالمللی
صمصامی درباره محتوای این برنامه توضیح داد که تمرکز اصلی تولیدات مجموعه بر موضوعات بینالمللی است؛ موضوعاتی که معمولاً برای مخاطب عام دشوار یا دور از ذهن به نظر میرسند. او تأکید کرد در این برنامهها تلاش میشود به جای تحلیلهای سنگین، با ارائه فکتها، اطلاعات مستند و روایت سناریومحور، مخاطب بهتدریج با موضوع همراه شده و نسبت به آن اقناع شود. به باور وی، هنر اصلی تیم تولید در سادهسازی مسائل پیچیده سیاسی و بینالمللی و ارائه آنها با زبانی روان و روایتی جذاب است.
وی همچنین به ویژگیهای بصری برنامه اشاره کرد و گفت استفاده از زاویههای متنوع دوربین و فاصله گرفتن از کلیشههای رایج مستندسازی کلاسیک، بخشی از هویت فرمی «اینجوریاس» را شکل داده است. صمصامی توضیح داد که بسیاری از این تجربهها از فضای سوشال الهام گرفته شدهاند؛ فضایی که سرعت روایت و تنوع بصری در آن بسیار بیشتر است. با این حال، او یادآور شد که این ویژگیها با توجه به اقتضائات تلویزیون تعدیل شدهاند، زیرا مخاطب تلویزیون طیف گستردهای را دربرمیگیرد و مانند فضای مجازی امکان تعامل لحظهای، از جمله عقب و جلو کردن تصویر، وجود ندارد.
توجه به بازخورد و سلیقه مخاطب
تهیهکننده «اینجوریاس» در بخش دیگری از سخنان خود به مسئله بازخورد در رسانههای کلاسیک اشاره کرد و گفت یکی از چالشهای مهم تلویزیون، نبود سازوکار مؤثر برای دریافت بازخورد مستقیم از مخاطبان است. به گفته او، در بسیاری از مواقع فرآیند تولید و انتشار در ساختار رسانه ملی از یکدیگر جداست و همین مسئله موجب میشود سازندگان برنامهها از واکنش واقعی مخاطبان آگاه نشوند. او افزود در حال حاضر بازخوردها معمولاً زمانی نمایان میشود که یک برنامه به شکل گسترده دیده شود یا حاشیهساز شود، در حالی که رسانه میتواند با استفاده از ابزارهای نوین، تعاملیتر عمل کند.
صمصامی تجربه فعالیت در فضای مجازی را عاملی مؤثر در نزدیک شدن به سلیقه مخاطب دانست و تصریح کرد: در سوشالمدیا، تولیدکننده ناگزیر است درباره موضوعاتی حرف بزند که مخاطب به آن علاقهمند است، نه فقط آنچه خود او مایل به بیان آن است. او معتقد است همین تجربه به تیم تولید کمک کرده تا در تلویزیون نیز به نیازهای واقعی مخاطبان توجه بیشتری داشته باشد.
وی همچنین درباره روند تولید «اینجوریاس» توضیح داد: این فرآیند با ایدهپردازی آغاز میشود، سپس تیم پژوهش تحقیقات مفصلی را بر پایه منابع اصلی انجام میدهد. در ادامه، متن پژوهشی به نسخهای کوتاه و اجرایی تبدیل میشود، سناریو نوشته میشود، مجری متن را شخصیسازی میکند و در نهایت با تدوین و طراحی موشن، نسخه نهایی برای پخش آماده میشود.
صمصامی در پایان تأکید کرد که توجه ویژه به پژوهش دقیق و استفاده از منابع معتبر، از اصول اصلی تولیدات این مجموعه است.
در مجموع، تجربههایی مانند «مکث» و «اینجوریاس» نشان میدهد تلویزیون برای حفظ ارتباط خود با مخاطبان، بهویژه نسل جوان، ناچار به نوآوری در قالب و زبان رسانهای است. تنوع در فرم برنامهسازی و توجه به ریتم، تصویر و روایت میتواند پلی میان رسانه رسمی و نیازهای متغیر جامعه امروز ایجاد کند.
انتهای پیام/
بدون نظر! اولین نفر باشید