⚜ قدرت تدافعی سپاه از کشور ⚜
✍ امیر فتحی، کارشناس حوزه بینالملل
اگر جمهوری اسلامی ایران را با گذشته مقایسه کنیم، میتوان چند بخش را در زمینه دفاع و دفع تجاوز نسبت به آن مطرح کرد:
رهبر عزیز و فرزانه ایران اسلامی، از آغاز تصدی جایگاه رهبری، با توصیههای مؤکد و مکرر بر ارتقای توان دفاعی نیروهای مسلح تأکید داشتند تا بدین ترتیب، با شناختی که معظمله از قوای نظامی ارتش آمریکا داشتند، کشور را در برابر تجاوز بیمه کنند.
- ارتقای تجهیزات نظامی
- ارتقای شناخت علوم نظامی در زمینه شیوههای جنگ، بهویژه جنگ نوین
- ارتقای شناخت و تسلط بر ژئوپلیتیک سرزمین داخلی و دشمن در مدل جنگ و افزایش کیفیِ بازدارندگی
- ارتقای شیوه جنگ روانی و ایجاد پادزهرهای بهموقع در برابر سمپراکنی و ایجاد یأس دشمن در بدنه جامعه
آمریکا از جنگ ۱۲ روزه عزم خویش را جزم نموده تا با فروپاشی ساختار حکمرانی و تسلط بر ایران سپس تجزیه آن قدرت استعماری خویش را در مورد کشور ایران افزون نماید لذا حملات پی در پی خویش را با بهانه های مختلف ادامه داده و می دهد.
در آخرین حملهای که به جزیره لارک داشته است، در موضع پاسخ جمهوری اسلامی ایران، شاخصههایی قابل تعریف است و حقایقی روشن میشود که چهره پوشالی ساختهشده از ایران را از میان میبرد. این امر حاصل تلاش مضاعف قوای نظامی ایران در سالهای اخیر، بهویژه از جنگ ۱۲ روزه به بعد است که سازههای ذهنی دشمنان داخلی و آمریکا را دگرگون کرده؛ و این، برکت خون مطهر شهداست.
با بررسی و جمعبندی دقیقتر نظرات ارائهشده در رسانههای داخلی و خارجی، به مقولات ذیل میپردازیم؛ هر بخش آن، نیازمند ساعتها سخنرانی و تبیین است.
🔷 پنج شاخصه پاسخهای سپاه در حمله به جزیره لارک
🔰 نکته اول
پاسخها نامتقارن بود؛ یعنی برخلاف حمله آمریکاییها به جزیره لارک، ایران به نقاط مختلف آمریکاییها حمله کرد.
⚡️ توضیحات تکمیلی:
تمرکز ایران بر منطقه، همراه با بررسی و شناسایی اطلاعاتیِ دقیق مواضع دفاعی دشمن در منطقه و ایجاد تمهیدات لازم، سبب شد دشمن متحمل خسارتهای سنگین شود.
🔰 نکته دوم
سرعت در پاسخ بود. ژنرال مکنزی در گفتوگویی تلفنی با NBC اعتراف کرد که سرعت عمل ایران بسیار خارقالعاده شده است. حمله به ۴ پایگاه ما در سه کشور مختلف، تنها ۱۵ دقیقه پس از حملات ارتش آغاز شد.
⚡️ توضیحات تکمیلی:
یکی از اصول تاکتیکی در جنگهای نوین، واکنش سریع در برابر تجاوز است؛ امری که دشمن را در برابر عملیاتهای بهموقع قوای نظامی ایران منفعل کرده است.
🔰 نکته سوم
در نوع تسلیحات است. ایران از تجهیزاتی مانند موشک خیبرشکن و پهپادهایی مثل شاهد ۲۳۸ و حدید استفاده کرد که نشان داد عزمش برای درهمکوبیدن دشمن و اعمال قدرت است، نه صرفاً نمایش قدرت.
⚡️ توضیحات تکمیلی:
با ارتقای توان علمی و فناوری و شناختی که از تجهیزات دشمن در طول جنگ به دست آمده و با الگوبرداری از آن در اجرای ضربات متقابل، دشمن در این بخش فلج شده است.
🔰 نکته چهارم
محیط عملیات است. با اینکه خبرهایی از کشورهای دیگر شنیدیم، اما در بیانیه سپاه فقط از اردن سخن گفته شد؛ این یعنی ما هم در محیط سیاه جنگ قرار داریم و هم در محیط خاکستری. قبلاً توضیح دادم که سه شاخصه مهم در محیط خاکستری شامل ابهام، انکار و رفتار تدریجی است؛ ساده یعنی اینکه بزنی، طرف مقابل هم بداند تو زدی، اما جا برای انکار وجود داشته باشد.
⚡️ توضیحات تکمیلی:
این بخش، فوقالعاده استراتژیک است.
اما تبیین:
۱. مفهوم «محیط سیاه» در برابر «محیط خاکستری»
در اصطلاح نظامی و استراتژیک:
محیط سیاه:
یعنی جنگ آشکار، تمامعیار و رسمی؛ جایی که طرفین با هم میجنگند، اعلام جنگ شده و مرزها مشخص است.
(مثل یک جنگ کلاسیک بین دو دولت)
محیط خاکستری:
منطقهای بین صلح و جنگ است. در اینجا فعالیتها نه آنقدر آراماند که صلح محسوب شوند و نه آنقدر آشکار که «جنگ» تلقی شوند.
هدف در اینجا، تحقق اهداف سیاسی بدون ورود به یک جنگ تمامعیار و پرهزینه است.
۲. تحلیل سه شاخصهای که مطرح شد (هندسه عملیات):
وقتی میگویی بیانیه فقط به اردن اشاره کرده، در حالی که اخبار از کشورهای دیگر هم هست، یعنی در حال مدیریت یک «ابهام استراتژیک» هستیم.
حال این سه شاخص را بر اساس منطق متن بررسی میکنیم:
الف) ابهام:
وقتی عملیاتی انجام میشود، هدف این است که رقیب، و افکار عمومی جهانی، دقیقاً نداند مقصر کیست یا هدف نهایی چیست. اگر فقط از یک کشور، مثل اردن، نام برده شود در حالی که اثرات در جاهای دیگر هم هست، یعنی ما در حال ایجاد یک «مه غبار» هستیم.
این ابهام باعث میشود تصمیمگیرنده دشمن در واکنش نشان دادن دچار تردید شود.
(آیا باید پاسخ نظامی بدهم یا این فقط یک حادثه است؟)
ب) انکارپذیری:
این همان بخش «جا برای انکار وجود داشته باشد» است.
در محیط خاکستری، شما میخواهید ضربه را وارد کنید، اما بهگونهای که «ردپای مستقیم» شما، یعنی دولت یا سازمان اصلی، ملموس نباشد.
این کار باعث میشود طرف مقابل نتواند به طرف مقابل نتواند به سازمانهای بینالمللی یا مجمعهای امنیتی، شما را بهعنوان «متجاوز» معرفی و از شما شکایت کند؛ چون شواهد قطعی و غیرقابل انکار وجود ندارد.
ج) رفتار تدریجی:
بهجای اینکه یک ضربه بزرگ و ویرانگر بزنی که منجر به جنگ شود (محیط سیاه)، قدمبهقدم پیش میروی.
هر حرکت بهتنهایی آنقدر کوچک است که باعث جنگ نمیشود، اما مجموع این حرکتهای کوچک، در نهایت وضعیت را به نفع تو تغییر میدهد.
۳. جمعبندی:
معنای کلی این است که ما در وضعیتی هستیم که «خط مقدم» با «پشت جبهه» یکی شده است.
وقتی میگویی «ما هم در محیط سیاه هستیم و هم خاکستری»، یعنی:
ما در حال انجام عملیاتهایی هستیم که در برخی ابعاد، ماهیت نظامی و جنگی دارند (سیاه)، اما در ابعاد دیپلماتیک و رسانهای، با استفاده از استراتژیهای ابهام و انکار، میکوشیم آنها را در قالب فعالیتهای غیررسمی یا محدود در یک منطقه خاص (خاکستری) جلوه دهیم تا از ریسکِ یک جنگ گسترده و پیشبینینشده جلوگیری کنیم.
در واقع، این نوعی «مدیریت تن، از یک سو پاسخی محکم» است.
🔰 نکته پنجم
این پاسخ، از یک سو پاسخی محکم به برخی خارجنشینان بود که میگویند ایران از لحاظ تهاجمی ضعیف شده، و از سوی دیگر، پاسخی به برخی داخلیها بود که همکاری نیروهای مسلح و دولت را انکار میکنند. نیروهای مسلح هم اراده دارند و هم اجازه.
⚡️ توضیحات تکمیلی:
ایجاد جنگ روانی و رواج ناامیدی در بستر جامعه، یکی از حربههای پیادهنظام دشمن در تضعیف روحیه جامعه است؛ همان اصلی که رهبر شهید، بهصورت مکرر در سخنرانیهای خود، نسبت به مسئولین بر آن تأکید داشتند که امیدآفرینی یکی از اصول اساسی در اداره کشور است؛ امیدی که در پرتو واقعیتها باشد.
مقاله ارسالی توسط دکتر امیر فتحی کارشناس مسائل بین الملل
انتهای خبر/