سواحل قشم از نقاشه تا گامبرون درگیر گسترش لکههای غلیظ نفتی شده و این آلودگی، زیستبوم این منطقه را با بحرانی جدی مواجه کرده است. انتشار هیدروکربنهای سمی، علاوه بر ایجاد مشکلات تنفسی برای ساکنان، حیات مرجانها، جنگلهای حرا و دیگر آبزیان را نیز تهدید میکند؛ در حالی که روند کند رسیدگی و نبود اقدام مؤثر، نگرانیها درباره ابعاد این فاجعه زیستمحیطی را افزایش داده است.
به گزارش خبرگزاری راه مردم آنلاین به نقل از رکنا، تودههای سیاه نفت از ساحل نقاشه تا گامبرون گسترش یافته و زیستبوم قشم را در معرض یک بحران جدی قرار داده است. بوی شدید گازهای سمی، زندگی ساحلنشینان را تحت تأثیر قرار داده و ادامه تأخیر در مهار آلودگی میتواند آسیبهای بیشتری به جنگلهای حرا و آبزیان وارد کند. در همین حال، دستگاههای مسئول همچنان با چالش هماهنگی و تعیین مسئولیت برای مقابله با این آلودگی روبهرو هستند.
گسترش لایههای ضخیم نفتی در آبها و نوار ساحلی جزیره قشم، بهویژه در مسیر ساحل نقاشه به سمت گامبرون، شرایط زیستمحیطی و زندگی روزمره ساکنان این منطقه را بحرانی کرده است. طی روزهای اخیر، امواج دریا مقدار قابل توجهی از پسماندهای قیری و آلایندههای هیدروکربنی را به ساحل منتقل کردهاند. بوی نامطبوع و گازهای سمی ناشی از این مواد، مشکلات تنفسی برای ساحلنشینان ایجاد کرده و تهدیدی جدی برای زیستبوم منطقه به شمار میرود. ادامه روند فعلی و تأخیر در مهار آلودگی میتواند خسارتهای جبرانناپذیری به محیط زیست خلیج فارس وارد کند.
کالبدشکافی تخریب؛ اثر ورود هر قطره نفت به بومسازگان دریایی
پیامدهای نشت نفت تنها به تغییر ظاهر آب و ساحل محدود نمیشود. با ورود ترکیبات نفتی به دریا، لایهای روی سطح آب ایجاد میشود که میتواند ورود نور خورشید و تبادل اکسیژن میان آب و هوا را مختل کند. در نخستین مراحل، این شرایط به موجودات میکروسکوپی و پلانکتونها، که نقش مهمی در زنجیره غذایی دریا دارند، آسیب میزند و نابودی آنها میتواند زنجیره غذایی دیگر آبزیان را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
از سوی دیگر، ترکیبات سمی و سرطانزای موجود در مواد نفتی میتوانند جذب بافتهای زیستی آبزیان شوند. این مواد موجب افزایش تلفات در میان تخمها و لاروهای ماهیان شده و با ورود به چرخه غذایی، سلامت پرندگان دریایی و انسان را نیز تهدید میکنند. جریانهای جزر و مدی نیز آلودگیهای نفتی را به سمت مناطق گلی و ریشههای جنگلهای حرا منتقل میکنند؛ مناطقی که پوشیده شدن آنها با مواد نفتی میتواند موجب آسیب شدید و طولانیمدت شود و روند احیای آنها سالها زمان ببرد. پوشیده شدن صخرههای مرجانی با لایههای نفتی نیز روند آسیب و مرگ مرجانها را تشدید میکند.
پیامدهای این آلودگی تنها زیستمحیطی نیست و زندگی اقتصادی جوامع محلی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. صیادان بومی با آلوده شدن تورها و تجهیزات ماهیگیری و همچنین کاهش میزان صید مواجه هستند. از سوی دیگر، انتشار بوی نامطبوع و سیاه شدن سواحل میتواند گردشگری منطقه را با آسیب جدی روبهرو کند و بر اقتصاد ساکنان جزیره اثر منفی بگذارد.
بازخوانی وظایف قانونی و بدون تعارف دستگاههای اجرایی
برای جلوگیری از گستردهتر شدن این بحران، لازم است روند پاسکاری مسئولیتها متوقف شود و دستگاههای مسئول هر یک وظایف قانونی خود را در سریعترین زمان ممکن انجام دهند.
سازمان بنادر و دریانوردی به عنوان نهاد قانونی مقابله با آلودگیهای دریایی، باید در کوتاهترین زمان شناورهای مهارکننده، تجهیزات جمعآوری آلودگیهای سطحی و موانع شناور را در مناطق آلوده مستقر کند تا از گسترش نفت به دیگر بخشهای ساحلی جلوگیری شود. این سازمان همچنین باید با استفاده از امکانات پایش دریایی، منبع اصلی نشت را، چه تخلیه نفت توسط تانکرها، چه آسیبدیدگی خطوط لوله یا فعالیت شناورهای متخلف، شناسایی و اعلام کند.
سازمان حفاظت محیط زیست نیز باید تیمهای تخصصی برای بررسی میزان آلودگی آب و خاک و ارزیابی خسارتهای واردشده به منطقه اعزام کند و بر روند پاکسازی نظارت داشته باشد. همچنین باید از روشهایی که ممکن است با استفاده از مواد شیمیایی آسیب بیشتری به بستر دریا وارد کنند جلوگیری شود. ثبت و مستندسازی حقوقی خسارتهای زیستمحیطی نیز برای پیگیری حقوق منطقه ضروری است.
سازمان منطقه آزاد قشم نیز در کنار مدیریت بحران محلی باید امکانات فنی، خدماتی و حملونقل جزیره را برای پشتیبانی از عملیات پاکسازی به کار گیرد و با همکاری نیروهای امدادی و جامعه محلی، عملیات جمعآوری آلودگی در محدوده نقاشه تا گامبرون را دنبال کند.
دستگاه قضایی و دادستانی نیز به عنوان مدعیالعموم باید با ورود جدی به موضوع، عوامل ایجاد این آلودگی و منبع اصلی آن را شناسایی و در صورت احراز تخلف، با مقصران مطابق قانون برخورد کند. همچنین جبران خسارتهای واردشده به محیط زیست و مردم باید مورد پیگیری قرار گیرد.
شرکتهای نفتی و مسئولان تأسیسات انرژی مستقر در منطقه نیز باید امکانات و تجهیزات تخصصی مقابله با آلودگی را در اختیار گروههای امدادی و عملیاتی قرار دهند تا روند جمعآوری آلودگی با سرعت بیشتری انجام شود.
ضرورت اقدام فوری در ثانیههای تعیینکننده
مقابله با لکههای نفتی در دریا به زمان وابسته است و هرچه عملیات مهار دیرتر آغاز شود، دامنه آلودگی میتواند با جریانهای جزر و مدی گستردهتر شود. جلوگیری از ادامه این روند در سواحل قشم نیازمند کنار گذاشتن بروکراسیهای فرسایشی و آغاز سریع عملیات میدانی برای مهار و جمعآوری آلودگی است؛ در غیر این صورت، خسارت به یکی از ارزشمندترین زیستبومهای طبیعی کشور میتواند ابعاد گستردهتری پیدا کند.
پایان خبر/
سایر اخبار
چند میلیون ایرانی یارانه نمیگیرند؟ آمار جدید دهکبندی منتشر شد
افزایش نسبی دمای هوای تهران از چهارشنبه
جایگاه تبلیغات شما
