ماجرای صادر نشدن روادید برای رئیس سازمان انرژی اتمی ایران در حالی رخ داده است که آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گزارشها و بیانیههای متعدد خود بارها بر ضرورت همکاری بیشتر تهران تأکید کرده است؛ مسئلهای که تناقض میان مطالبه همکاری از ایران و جلوگیری از حضور مقام ارشد هستهای این کشور در نشست آژانس را برجسته میکند.
به گزارش خبرگزاری راه مردم آنلاین به نقل از خبرگزاری مهر: عدم صدور روادید برای محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، در شرایطی اتفاق افتاده که آژانس بینالمللی انرژی اتمی طی سالهای اخیر بارها درباره آنچه «عدم همکاری» ایران عنوان کرده، ابراز نگرانی کرده است.
این اتفاق این پرسش را ایجاد کرده که چگونه میتوان از یک کشور انتظار همکاری بیشتر، ارائه اطلاعات و دسترسیهای گستردهتر داشت، اما همزمان امکان حضور یکی از عالیترین مقامهای هستهای آن کشور در کنفرانس عمومی آژانس را سلب کرد؟
وین بار دیگر شاهد یک چالش دیپلماتیک درباره برنامه هستهای ایران است؛ چالشی که این بار نه در محل تأسیسات هستهای، بلکه در روند ورود به یکی از مهمترین نشستهای بینالمللی حوزه انرژی اتمی بروز کرده است.
بلومبرگ صبح امروز گزارش داد دولت ترامپ از ورود محمد اسلامی به کنفرانس آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین جلوگیری کرده است.
پس از انتشار این خبر، یک مقام آمریکایی در آژانس مسئولیت این تصمیم را پذیرفت و علت آن را قرار داشتن نام اسلامی در فهرست تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل اعلام کرد. به گفته این مقام، امکان حضور یک مقام تحت تحریم سازمان ملل در کنفرانس آژانس وجود نداشته است.
نقض جدی حقوق ایران
ایران این موضوع را صرفاً یک مسئله اداری یا اشتباه انسانی تلقی نکرده است. رضا نجفی، نماینده ایران نزد سازمانهای بینالمللی در وین، صادر نشدن روادید برای رئیس سازمان انرژی اتمی را «نقض جدی حقوق ایران» به عنوان یکی از اعضای آژانس دانست و خواستار اقدام فوری کشور میزبان برای اصلاح این وضعیت شد.
تهران همچنین تأکید کرده است که اتریش به عنوان کشور میزبان، بر اساس تعهدات خود باید زمینه حضور نمایندگان کشورهای عضو در نشستهای آژانس را فراهم کند و فشارهای سیاسی آمریکا نمیتواند مسئولیت دولت میزبان را منتفی کند.
احضار کاردار اتریش به وزارت خارجه
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، نیز در نشست خبری امروز خود از احضار کاردار اتریش به وزارت خارجه خبر داد و گفت دولت میزبان نمیتواند مسئولیت خود در قبال تعهدات بینالمللی را به فشارهای آمریکا نسبت دهد.
بقائی اظهار کرد آمریکا با اعمال فشار بر کشورهای مختلف تلاش دارد از حضور و شنیده شدن دیدگاههای ایران در مجامع بینالمللی جلوگیری کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه اقدام دولت اتریش را به عنوان کشور میزبان، «مطلقاً ناموجه» دانست و تأکید کرد این کشور بر اساس تعهدات خود باید روادید ورود هیئت نمایندگی ایران را صادر میکرد.
وی افزود اعتراض ایران به صورت صریح به دولت اتریش منتقل شده و کاردار این کشور نیز برای دریافت مراتب اعتراض تهران به وزارت امور خارجه احضار شده است.
بقائی با اشاره به رویکرد آمریکا در قبال ایران گفت در این زمینه تناقضهای متعددی دیده میشود؛ از یک سو ایران متهم شده و علیه آن قطعنامه صادر و گزارشهایی تهیه میشود و از سوی دیگر حتی امکان حضور نمایندگان ایران برای دفاع از مواضع خود در مجامع بینالمللی محدود میشود.
وی ادامه داد جنگی که علیه ایران آغاز شده تنها جنبه نظامی ندارد و در حوزههای دیپلماتیک و حقوقی نیز ادامه یافته است؛ به گفته او، یکی از اهداف این اقدامات جلوگیری از شنیده شدن صدای ایران در میان سایر کشورهاست.
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد ایران از تمام ظرفیتهای خود برای جلوگیری از تحقق این هدف استفاده خواهد کرد.
بقائی همچنین درباره مسئولیت اتریش به عنوان کشور میزبان گفت حتی اگر دولت اتریش اعلام کند این اقدام تحت فشار یا درخواست آمریکا انجام شده، چنین موضوعی مسئولیت دولت میزبان را از بین نمیبرد.
وی افزود کشورهایی که میزبانی سازمانها یا نشستهای بینالمللی را بر عهده میگیرند، باید بیش از هر چیز از اعتبار و جایگاه خود صیانت کنند و اجازه ندهند فشارهای آمریکا موجب ایجاد مسئولیت بینالمللی برای آنها شود.
فراتر از اختلاف حقوقی و دیپلماتیک درباره روادید، این اتفاق تناقض دیگری را در روابط ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی برجسته کرده است.
آژانس طی سالهای گذشته در گزارشها و بیانیههای مختلف بر ضرورت همکاری بیشتر ایران، ارائه توضیحات درباره مسائل پادمانی و فراهم شدن دسترسیهای مورد درخواست تأکید کرده است. بخش مهمی از اختلافات تهران و آژانس نیز دقیقاً حول موضوع همکاری و دسترسی شکل گرفته است.
با این حال، اکنون این پرسش مطرح است که وقتی رئیس سازمان انرژی اتمی یک کشور عضو آژانس امکان حضور در کنفرانس عمومی این نهاد را پیدا نمیکند، چگونه میتوان از همان کشور انتظار افزایش سطح همکاری، تعامل و دسترسیهای مورد مطالبه را داشت؟
موضوع تنها به حضور یک مقام ایرانی در یک نشست محدود نمیشود، بلکه پیام سیاسی این اقدام نیز اهمیت دارد. آژانس از ایران میخواهد اطلاعات بیشتری ارائه کند، همکاری گستردهتری داشته باشد و دسترسیهای بیشتری در اختیار بازرسان قرار دهد؛ اما همزمان یکی از عالیترین مقامهای هستهای ایران با تصمیم کشور میزبان و فشار آمریکا از حضور در نشست رسمی آژانس بازمیماند.
از نگاه تهران، چنین شرایطی میتواند این تصور را ایجاد کند که قواعد همکاری و تعامل در عمل برای همه اعضا به یک شکل اجرا نمیشود.
اگر آژانس قرار است نقش یک نهاد فنی و بیطرف بینالمللی را ایفا کند، انتظار همکاری از اعضا باید متقابل باشد. همکاری نمیتواند صرفاً مجموعهای از تعهدات یکطرفه تلقی شود و نیازمند فراهم بودن شرایط سیاسی و حقوقی لازم برای گفتوگو و حضور برابر اعضاست.
در نهایت، ماجرای عدم صدور روادید برای رئیس سازمان انرژی اتمی ایران یک پرسش اساسی را پیش روی آژانس قرار میدهد: چگونه میتوان از تهران انتظار همکاری بیشتر در زمینه بازرسی و راستیآزمایی داشت، در حالی که مقام ارشد هستهای همین کشور از حضور در نشست رسمی آژانس منع میشود؟
پاسخ به این پرسش فراتر از یک موضوع تشریفاتی است و با اعتبار سازوکار همکاری میان ایران و آژانس و ادعای بیطرفی این نهاد ارتباط دارد. اگر قرار است از ایران همکاری بیشتری خواسته شود، این همکاری باید بر پایه احترام متقابل، رفتار برابر با اعضا و امکان حضور مؤثر آنها در سازوکارهای رسمی آژانس شکل بگیرد؛ در غیر این صورت، فاصله میان ادبیات فنی آژانس و واقعیت سیاسی روابط طرفین میتواند بیشتر شود.
پایان خبر/
ضربه تکرار بحران اطلاعرسانی بنزینی دولت به امنیت روانی مردم / اعلام و تکذیب تغییر سهمیه خودروهای نوشماره در ۶ ساعت!
جایگاه تبلیغات شما
