تهران، پایتخت اضطراب ایران؛ از هر ۵ نفر یک نفر!

تهران در صدر آمار اضطراب در کشور ایستاده است؛ از هر پنج تهرانی، یک نفر با سطح بالایی از اضطراب مواجه است، اما نکته بسیار نگران‌کننده و شوک‌آور در این میان، بی‌میلی گسترده به دریافت درمان است؛ چرا که طبق آمار، تنها ۲۰ درصد از این افراد تمایل دارند مشکل روانی خود را به‌طور جدی پیگیری کنند.

به گزارش خبرگزاری راه مردم آنلاین به نقل از رکنا، نتایج یک بررسی گسترده در زمینه سلامت روان که در ۳۱ استان کشور انجام شده، نشان می‌دهد که تهران بیشترین میزان افراد دارای اضطراب شدید را به خود اختصاص داده است. با این حال، در میان این جمعیت، تنها ۲۰ درصد از افراد دارای اضطراب بالا در پایتخت تمایل دارند وضعیت خود را به‌طور جدی پیگیری کرده و برای درمان اقدام کنند.

اضطراب به یکی از مسائل بسیار مهم و حیاتی در حوزه سلامت روان در جوامع شهری تبدیل شده است؛ مسئله‌ای که فراتر از تأثیر بر آرامش روانیِ فردی، می‌تواند کیفیت کلی زندگی، روابط اجتماعی و حتی توانایی افراد برای مواجهه با فشارهای روزمره و چالش‌های محیطی را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. نتایج این بررسی سلامت روان در ۳۱ استان کشور نیز نشان‌دهنده تفاوت‌های معنادار در میزان اضطراب در مناطق مختلف ایران است؛ به‌طوری‌که تهران در صدر این آمار قرار گرفته است.

بر اساس این بررسی که روزنامه همشهری گزارش کرده است، از هر پنج نفر در تهران، یک نفر با سطح بالایی از اضطراب مواجه است. این نسبت بالا، توجه به وضعیت سلامت روان در پایتخت و بررسی عوامل اجتماعی و اقتصادی مؤثر بر آن را بسیار ضروری‌تر می‌کند؛ به‌ویژه آنکه زندگی در کلان‌شهرهای بزرگی مثل تهران می‌تواند افراد را در معرض مجموعه‌ای از فشارهای روزمره و مداوم قرار دهد.

اضطراب در شهرهای بزرگ؛ مسئله‌ای فراتر از نگرانی فردی

عواملی نظیر تراکم بالای جمعیت، رفت‌وآمدهای طولانی و پرزحمت، فشارهای اقتصادی، دغدغه‌های شغلی مداوم و نگرانی‌های مربوط به آینده، از جمله مواردی هستند که می‌توانند بر تجربه روزمره افراد در شهرهای بزرگ تأثیرگذار باشند. در چنین شرایطی، اضطراب ممکن است از یک واکنش موقت و گذرا به فشارهای زندگی فراتر برود و به مسئله‌ای تبدیل شود که عملکرد فرد در زندگی شخصی و فعالیت‌های اجتماعی او را مختل کند.

البته باید توجه داشت که نتایج این بررسی به‌تنهایی مشخص نمی‌کند که کدام‌یک از این عوامل، بیشترین نقش را در بالا بودن میزان اضطراب در تهران ایفا می‌کنند؛ اما تفاوت گزارش‌شده میان استان‌های مختلف، ضرورت بررسی دقیق‌تر شرایط زندگی و وضعیت سلامت روان شهروندان را به‌شدت برجسته می‌سازد.

فاصله میان تجربه اضطراب و مراجعه برای درمان

یکی از نکات بسیار قابل توجه و چالش‌برانگیز در این بررسی، میزان پایین تمایل افراد دارای اضطراب بالا به پیگیری جدی مشکلشان است. بر اساس آمار منتشرشده، تنها ۲۰ درصد از این افراد در تهران تمایل دارند وضعیت خود را به‌طور جدی دنبال کنند و برای دریافت درمان اقدام نمایند.

این موضوع نشان می‌دهد که صرفِ شناسایی مشکلات روانی، لزوماً به معنای مراجعه برای دریافت خدمات تخصصی و پزشکی نیست. آگاهی ناکافی درباره نشانه‌های مختلف اضطراب، نگرانی از قضاوت‌های اجتماعی و نگاه منفی دیگران، هزینه‌های درمان و همچنین دشواری‌های دسترسی به خدمات سلامت روان، از جمله موانعی هستند که ممکن است افراد را از دریافت کمک‌های حرفه‌ای بازدارند؛ هرچند برای تعیین دقیق سهم هر یک از این عوامل در نتایج این بررسی، اطلاعات و پژوهش‌های بیشتری لازم است.

از سوی دیگر، عادی‌شدن حس اضطراب در جریان زندگی روزمره ممکن است باعث شود برخی افراد، نشانه‌های مداوم و تکرار شونده آن را بخشی اجتناب‌ناپذیر و طبیعی از زندگی خود بدانند و تا زمانی که مشکلاتشان به مرحله بحرانی و جدی نرسیده است، برای دریافت کمک‌های تخصصی اقدام نکنند.

پس از تهران، خراسان رضوی و اصفهان در رتبه‌های بعدی

بر اساس گزارش همشهری، پس از استان تهران، استان خراسان رضوی با سهمی کمتر از ۱۰ درصد از افراد دارای اضطراب، در جایگاه بعدی قرار دارد و استان اصفهان نیز در میان استان‌های دارای میزان بالای اضطراب مشاهده می‌شود. با این حال، با توجه به اینکه جزئیات کامل رتبه‌بندی تمامی استان‌ها و روش دقیق اجرای این بررسی در اطلاعات منتشرشده در دسترس نیست، نمی‌توان درباره تفاوت‌های دقیق استانی یا علت‌های دقیق این اختلاف‌ها نتیجه‌گیری قطعی و نهایی کرد.

سلامت روان؛ نیازمند توجه جدی‌تر جامعه

آمارهای مربوط به میزان اضطراب، صرفاً اعدادی برای مقایسه میان استان‌ها نیستند؛ بلکه این آمارها می‌توانند نشانه‌ای از نیاز مبرم جامعه به توجه بیشتر به حوزه سلامت روان باشند. دسترسی آسان‌تر به خدمات مشاوره و روان‌درمانی، افزایش سطح آگاهی عمومی درباره نشانه‌های اضطراب و کاهش «انگ اجتماعی» (Stigma) برای مراجعه به متخصصان، می‌تواند گام‌های مؤثری در جهت تشویق افراد به پیگیری مشکلات خود باشد.

در نهایت، قرار گرفتن تهران در صدر آمار اضطراب و تمایل پایین بخش بزرگی از افراد دارای اضطراب بالا به درمان، دو مسئله مرتبط اما متمایز را پیش روی سیاست‌گذاران و نظام سلامت قرار می‌دهد: نخست، ضرورت شناخت بهتر عوامل مؤثر بر سلامت روان در شهرهای بزرگ و دوم، ضرورت کاهش موانعی که افراد را از دریافت کمک‌های تخصصی و جدی دور نگه می‌دارند؛ چرا که شناسایی یک مشکل، تنها نخستین گام برای مواجهه و مدیریت آن است.

پایان گزارش/