استفاده از ابزارهای تشخیص محتوای هوش مصنوعی در دانشگاهها به دلیل احتمال شناسایی اشتباه نوشتههای دانشجویان غیرانگلیسیزبان با تردید جدی مواجه شده است؛ موضوعی که باعث شده برخی دانشگاههای مطرح جهان استفاده از این ابزارها را متوقف کنند.
به گزارش خبرگزاری راه مردم آنلاین به نقل از ایسکانیوز، استفاده از ابزارهای تشخیص محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی در دانشگاههای جهان، نگرانیهایی درباره دقت این فناوریها و احتمال برخورد ناعادلانه با دانشجویان بینالمللی ایجاد کرده است. بررسیها نشان میدهد که الگوهای نوشتاری رایج در میان افرادی که انگلیسی زبان اول آنها نیست، ممکن است از سوی برخی سامانههای تشخیص هوش مصنوعی بهاشتباه بهمنوان متن ماشینی شناسایی شود.
گسترش استفاده دانشگاهها از ابزارهای تشخیص هوش مصنوعی
یکی از شرکتهای فعال در زمینه بررسی مشابهت متون و تشخیص محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی، Turnitin است. این شرکت اعلام کرده محصولات آن در بیش از ۱۶ هزار مؤسسه آموزشی و میان ۷۱ میلیون دانشجو در سراسر جهان مورد استفاده قرار میگیرد. همچنین نزدیک به سهچهارم کالجهای محلی ایالت کالیفرنیا از این ابزار استفاده میکنند.
با افزایش کاربرد این فناوریها، نتایج سامانههای تشخیص هوش مصنوعی در برخی دانشگاهها به بخشی از فرایند بررسی تخلفات علمی تبدیل شده است. در چنین شرایطی، یک برآورد نرمافزاری میتواند بهسرعت جایگاه یک مدرک را در پرونده تخلف علمی پیدا کند و پیامدهایی برای آینده تحصیلی دانشجو داشته باشد.
دیویس اتریش، استاد دانشگاه خاویر لوئیزیانا با اشاره به تجربه شخصی خود در فیلیپین مینویسد که زبان تاگالوگ زبان نخست او و انگلیسی زبان دومش بوده است. او در دوران تحصیل با نظام آموزشیای مواجه بوده که انگلیسی را تنها زبان آموزش میدانسته و استفاده از زبان مادری در محیط مدرسه با جریمه مالی همراه بوده است.
وی توضیح میدهد که حتی پس از سالها زندگی و فعالیت دانشگاهی در ایالات متحده، همچنان هنگام نوشتن ایمیل نگران اشتباهات کوچک زبانی و قضاوت دیگران درباره توانایی حرفهای خود است.
به گفته وی، ابزارهایی مانند Grammarly و سپس هوش مصنوعی مولد به او کمک کردهاند تا علاوه بر اصلاح اشتباهات دستوری، عبارتهایی را که از نظر فنی درست اما از نظر کاربرد زبانی نامأنوس هستند، اصلاح کند. با این حال، همین فناوری که به بهبود نوشتار انگلیسی او کمک کرده، اکنون ممکن است نوشتههای افراد غیرانگلیسیزبان را مشکوک جلوه دهد.
خطر شناسایی اشتباه نوشتههای افراد چندزبانه بهعنوان متن هوش مصنوعی
در ماه ژوئیه ۲۰۲۶، دو پژوهش منتشرشده در نشریه Assessing Writing به بررسی مشکلات تشخیص متن هوش مصنوعی در نوشتههای افراد چندزبانه پرداختند.
در یکی از این پژوهشها، محققان هشدار دادند الگوهای نوشتاری رایج در میان افرادی که انگلیسی را بهعنوان زبان دوم یا زبان دیگری غیر از زبان مادری خود میآموزند، ممکن است بهاشتباه بهعنوان محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی طبقهبندی شود.
پژوهش دیگر نیز نشان داد سامانه GPTZero ممکن است در تشخیص شیوه ترجمه و شکلدهی افکار نویسندگان چندزبانه به زبان انگلیسی دچار خطا شود. این مسئله بهویژه در کشورهایی مانند آفریقای جنوبی و فیلیپین اهمیت دارد که دانشجویان بهطور معمول به زبان انگلیسی بهعنوان زبان دوم یا سوم مینویسند.
برای مثال میتوان به پروندهای در دفتر بازرس مستقل آموزش عالی انگلستان و ولز اشاره کرد. در این پرونده، یک دانشجوی بینالمللی به استفاده از محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی بدون اعلام آن و همکاری غیرمجاز متهم شده بود.
این دانشجو در جلسه رسیدگی به تخلف علمی توضیح داده بود که به دلیل انگلیسی نبودن زبان مادریاش، برای یافتن مترادف کلمات از جستوجوی گوگل استفاده کرده است. با این حال، دانشگاه این توضیح را بهعنوان اعتراف به استفاده از هوش مصنوعی برای ترجمه و بازنویسی متن تلقی کرد.
در نتیجه، دانشجو با کاهش ۱۰ درصدی نمره نهایی کل دوره تحصیلی، الزام به گذراندن مجدد درس و نوشتن یک مقاله تأملی مواجه شد. اما بازرس مستقل پس از بررسی صورتجلسه اعلام کرد که چنین اعترافی در اظهارات دانشجو وجود نداشته و به دانشگاه توصیه کرد پرونده را دوباره بررسی کند.
تفاوت عملکرد ابزارهای تشخیص هوش مصنوعی
با وجود نگرانیها، ابزارهای تشخیص محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی در حال بهبود هستند. مطالعهای در سال ۲۰۲۶ که در نشریه International Journal for Educational Integrity منتشر شد، عملکرد چهار ابزار پرکاربرد تشخیص هوش مصنوعی را بررسی کرد.
در این پژوهش، ۴۰ پایاننامه کارشناسی ارشد نوشتهشده توسط دانشجویان غیرانگلیسیزبان بهعنوان نمونه متون انسانی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد هر چهار ابزار توانستند این پایاننامهها را بهدرستی بهعنوان نوشتههای انسانی طبقهبندی کنند.
همچنین ابزار Pangram در شناسایی محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی و متنهایی که ترکیبی از نوشته انسانی و هوش مصنوعی بودند، عملکرد مناسبی داشت.
با این حال، عملکرد ابزارها یکسان نبود. Turnitin نتوانست حتی یک مورد از ۴۰ مقالهای را که بهطور کامل با هوش مصنوعی تولید شده بودند، شناسایی کند.
البته این پژوهش وضعیت رایج استفاده دانشجویان غیرانگلیسیزبان از هوش مصنوعی برای اصلاح و بهبود نوشتار انگلیسی خود را بررسی نکرده بود.
پژوهشگران در نهایت تأکید کردند که نتایج ابزارهای تشخیص هوش مصنوعی باید صرفاً بهعنوان نشانه اولیه برای آغاز بررسی مورد استفاده قرار گیرد و نباید مبنای تصمیم نهایی درباره تخلف علمی باشد.
شرکت Turnitin نیز در راهنمای خود اذعان کرده است که سامانه تشخیص هوش مصنوعی این شرکت ممکن است نوشتههای انسانی و ماشینی را بهاشتباه طبقهبندی کند و نباید بهتنهایی مبنای اقدامات تنبیهی علیه دانشجویان قرار گیرد.
اشتباهات عمدی؛ راهکار دانشجویان برای عبور از فیلترهای هوش مصنوعی
یکی دیگر از پیامدهای استفاده از ابزارهای تشخیص هوش مصنوعی، ایجاد انگیزه برای دستکاری عمدی متنهاست. برخی دانشجویان برای عبور از این سامانهها، به متنهای تولیدشده با هوش مصنوعی اشتباهات املایی اضافه میکنند تا نوشته ماشینی، انسانی به نظر برسد.
پژوهشی در سال ۲۰۲۴ که در نشریه International Journal of Educational Technology in Higher Education منتشر شد، نشان داد افزودن اشتباهات املایی به متنها، دقت ابزارهای تشخیص هوش مصنوعی را بیش از دو سوم کاهش میدهد.
بر اساس نتایج این پژوهش، میزان دقت ابزارهای مورد بررسی پس از افزودن اشتباهات املایی از ۳۹.۵ درصد به ۱۲.۹ درصد رسید.
این وضعیت به شکلگیری یک تناقض در نظام ارزیابی دانشگاهی منجر میشود؛ بهطوری که نوشتار دقیق و ویرایششده ممکن است ظن استفاده از هوش مصنوعی را افزایش دهد، در حالی که افزودن اشتباهات عمدی میتواند به متن تولیدشده با هوش مصنوعی ظاهری انسانی بدهد.
از نگاه نویسنده، چنین شرایطی بهجای تقویت تفکر مستقل و اصالت علمی، دانشجویان را به سمت یادگیری روشهای دور زدن نرمافزارها سوق میدهد.
عقبنشینی دانشگاهها از ابزارهای تشخیص هوش مصنوعی
نگرانی درباره اعتبار نتایج ابزارهای تشخیص هوش مصنوعی باعث شده است برخی دانشگاهها استفاده از این قابلیتها را متوقف کنند.
دانشگاه وندربیلت در سال ۲۰۲۳ قابلیت تشخیص هوش مصنوعی Turnitin را غیرفعال کرد. این دانشگاه دلیل تصمیم خود را نگرانی درباره نتایج مثبت کاذب عنوان کرد و به این نکته اشاره داشت که احتمال شناسایی اشتباه نوشتههای افراد غیرانگلیسیزبان بهعنوان متن تولیدشده با هوش مصنوعی بیشتر است.
دانشگاه جورجتاون نیز در سال ۲۰۲۳ به دلایل مشابه این قابلیت را غیرفعال کرد. قابلیت تشخیص هوش مصنوعی Turnitin در دانشگاه ییل نیز در حال حاضر غیرفعال است.
به نظر میرسد دانشگاهها برای بررسی اصالت آثار علمی نباید صرفاً بر این پرسش تمرکز کنند که آیا دانشجو از هوش مصنوعی استفاده کرده است یا خیر؛ بلکه باید به نحوه استفاده از این فناوری توجه داشته باشند.
از جمله پرسشهای مهم در این زمینه میتوان به این موارد اشاره کرد: دانشجو از هوش مصنوعی برای چه منظوری استفاده کرده است؟ آیا میتواند استدلالهای خود را توضیح دهد؟ آیا روند شکلگیری اثر را نشان میدهد؟ آیا ادعاهای مطرحشده را راستیآزمایی کرده است؟ و آیا توانایی دفاع از منطق و استدلال خود را دارد؟
بر این اساس، امتیاز ابزارهای تشخیص هوش مصنوعی نباید تنها مدرک برای اثبات استفاده غیرمجاز از این فناوری باشد. دانشگاهها باید مجموعه شواهد و شرایط مرتبط با پرونده، از جمله پیشینه زبانی دانشجو را در نظر بگیرند.
مهمتر این که دانشجویان چندزبانه نیز نباید نگران باشند که شیوه نوشتن آنها به زبان انگلیسی، هزینهای تحصیلی برایشان به همراه داشته باشد.
انتهای پیام/
بدون نظر! اولین نفر باشید