آمارهای جدید مربوط به یارانهبگیران نشان میدهد ۲۸ میلیون و ۲۱۳ هزار و ۱۴۳ نفر در دهکهای اول تا سوم قرار دارند و مجموع افرادی که در دهکهای اول تا نهم یارانه نقدی دریافت میکنند، به حدود ۷۳ میلیون و ۴۳۸ هزار نفر رسیده است.
پس از الزام دولت به اجرای قانون بودجه ۱۴۰۴ و حذف یارانه خانوارهای پردرآمد، تا پایان سال گذشته حدود ۹ میلیون نفر از فهرست یارانهبگیران دهکهای هشتم تا دهم حذف شدند و تعداد افراد مشمول دریافت یارانه تا اسفند سال گذشته به ۷۳.۴ میلیون نفر رسید. اکنون نیز تقریباً همین تعداد نفر یارانه نقدی دریافت میکنند. از ابتدای سال جاری تاکنون، جمعیت مشمول یارانه در دهکهای اول تا سوم و همچنین دهکهای چهارم تا نهم افزایش داشته است.
بر اساس آمار منتشرشده از سوی سازمان هدفمندسازی یارانهها، در مردادماه ۱۴۰۵ تعداد افراد قرارگرفته در دهکهای اول تا سوم به ۲۸ میلیون و ۲۱۳ هزار و ۱۴۳ نفر و جمعیت دهکهای چهارم تا نهم به ۴۵ میلیون و ۲۲۴ هزار و ۵۶۹ نفر رسیده است. بنابراین مجموع افراد این دو گروه که مشمول دریافت یارانه نقدی بودهاند، حدود ۷۳ میلیون و ۴۳۸ هزار نفر اعلام شده است. مقایسه آمار ماههای اخیر نیز نشان میدهد جمعیت دهکهای پایین در مردادماه افزایش محسوسی داشته و روند افزایش جمعیت دهکهای چهارم تا نهم نیز ادامه یافته است.
طبق اعلام مرکز آمار، جمعیت فعلی کشور ۸۷ میلیون و ۷۳ هزار و ۵۵۴ نفر برآورد شده است. از این تعداد، ۷۳ میلیون و ۴۳۷ هزار و ۷۱۲ نفر یارانه دریافت میکنند و ۱۳ میلیون و ۶۳۵ هزار و ۸۴۲ نفر در فهرست یارانهبگیران قرار ندارند.
افزایش ۴۷ هزار نفری جمعیت دهکهای اول تا سوم
آخرین آمارها نشان میدهد در مردادماه امسال ۲۸ میلیون و ۲۱۳ هزار و ۱۴۳ نفر در دهکهای اول تا سوم قرار داشتهاند. این تعداد در تیرماه ۲۸ میلیون و ۱۶۵ هزار و ۷۸۷ نفر بود؛ بنابراین جمعیت سه دهک پایین درآمدی طی یک ماه ۴۷ هزار و ۳۵۶ نفر افزایش پیدا کرده است.
در خردادماه نیز تعداد افراد این سه دهک ۲۸ میلیون و ۱۶۸ هزار و ۹۱۹ نفر اعلام شده بود. در نتیجه، جمعیت این گروه در تیرماه حدود ۳ هزار نفر کاهش یافت، اما در مردادماه بار دیگر روند افزایشی پیدا کرد.
در اردیبهشتماه نیز ۲۷ میلیون و ۹۱۷ هزار و ۲۶۹ نفر در سه دهک نخست قرار داشتند. بر این اساس، جمعیت این سه دهک از اردیبهشت تا مردادماه حدود ۲۹۶ هزار نفر افزایش یافته است.
یارانهبگیران واقعی سه دهک نخست چقدرند؟
در کنار آمار جمعیتی دهکها، تعداد خانوارهایی که یارانه دریافت کردهاند نیز قابل توجه است. در مردادماه، یارانه نقدی مرحله ۱۸۶ برای ۱۰ میلیون و ۳۸۶ هزار و ۲۹۹ سرپرست خانوار در دهکهای اول تا سوم واریز شد.
این رقم در تیرماه ۱۰ میلیون و ۳۶۷ هزار و ۸۹۸ سرپرست خانوار بود؛ بنابراین تعداد سرپرستان خانواری که یارانه سه دهک نخست را دریافت کردهاند، طی یک ماه ۱۸ هزار و ۴۰۱ نفر افزایش داشته است.
مبلغ یارانه هر فرد در این سه دهک همچنان ۴۰۰ هزار تومان است و سازمان هدفمندسازی یارانهها در مردادماه حدود ۱۱۲ هزار و ۸۵۲ میلیارد ریال برای این گروه پرداخت کرده است.
دهکهای چهارم تا نهم؛ افزایش ۴۹ هزار نفری در یک ماه
در دهکهای چهارم تا نهم نیز تعداد افراد مشمول دریافت یارانه در مردادماه افزایش داشته است. بر اساس آمار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی که در اطلاعیههای مربوط به پرداخت یارانه منتشر شده، جمعیت این گروه در مردادماه به ۴۵ میلیون و ۲۲۴ هزار و ۵۶۹ نفر رسیده است.
در تیرماه تعداد افراد این گروه ۴۵ میلیون و ۱۷۵ هزار و ۴۴۴ نفر بود؛ بنابراین در فاصله تیر تا مرداد، ۴۹ هزار و ۱۲۵ نفر به جمعیت این گروه اضافه شدهاند.
جمعیت دهکهای چهارم تا نهم در خردادماه ۴۵ میلیون و ۱۷۵ هزار و ۶۱ نفر اعلام شده بود. بر این اساس، افزایش جمعیت این گروه از خرداد تا تیر بسیار محدود و حدود ۳۸۳ نفر بوده، اما در فاصله تیر تا مرداد رشد بیشتری ثبت شده است.
مقایسه آمار با اردیبهشتماه نیز نشان میدهد جمعیت دهکهای چهارم تا نهم از ۴۵ میلیون و ۳۲ هزار و ۶۸۲ نفر در اردیبهشت به ۴۵ میلیون و ۲۲۴ هزار و ۵۶۹ نفر در مرداد رسیده است؛ یعنی در این سه ماه حدود ۱۹۲ هزار نفر به جمعیت این گروه اضافه شدهاند.
در مردادماه، سازمان هدفمندسازی یارانهها اعلام کرد یارانه نقدی مرحله ۱۸۶ برای ۱۵ میلیون و ۶۷۰ هزار و ۹۹۸ سرپرست خانوار در دهکهای چهارم تا نهم واریز شده است. مبلغ این یارانه برای هر فرد ۳۰۰ هزار تومان بوده و مجموع اعتبار پرداختی به این گروه حدود ۱۳۵ هزار و ۱۰۳ میلیارد ریال اعلام شده است.
تعداد سرپرستان دریافتکننده یارانه در این گروه در تیرماه ۱۵ میلیون و ۶۵۵ هزار و ۸۵۹ نفر بود؛ بنابراین طی یک ماه حدود ۱۵ هزار نفر به تعداد سرپرستان دریافتکننده یارانه در این گروه اضافه شده است.
مجموع یارانهبگیران به حدود ۷۳.۴ میلیون نفر رسید
جمعیت دو گروه اصلی دریافتکننده یارانه در مردادماه نشان میدهد حدود ۷۳ میلیون و ۴۳۷ هزار و ۷۱۲ نفر در دهکهای اول تا نهم قرار داشتهاند.
به عبارت دیگر، در مردادماه حدود ۲۸.۲ میلیون نفر در سه دهک نخست و حدود ۴۵.۲ میلیون نفر در دهکهای چهارم تا نهم قرار گرفتهاند.
این آمار نشان میدهد اگرچه اجرای سیاست حذف یارانه خانوارهای پردرآمد در سالهای گذشته موجب خروج بخشی از جمعیت از فهرست یارانهبگیران شده است، اما در سال جاری حذف قابل توجهی صورت نگرفته و همچنان بخش بزرگی از جمعیت کشور در یکی از دو گروه مشمول دریافت یارانه نقدی قرار دارد.
چرا تعداد یارانهبگیران ماهبهماه تغییر میکند؟
تغییر تعداد افراد قرارگرفته در دهکهای درآمدی الزاماً به معنای تولد یا خروج واقعی افراد از جمعیت کشور نیست. دهکبندی بر اساس اطلاعات اقتصادی خانوارها انجام میشود و با بهروزرسانی دادههای مربوط به درآمد، دارایی، تراکنشهای بانکی و دیگر شاخصهای مورد استفاده در پایگاه رفاه ایرانیان، جایگاه برخی خانوارها میتواند تغییر کند.
افزایش ۲۵۱ هزار و ۶۵۰ نفری جمعیت دهکهای اول تا سوم در خردادماه نمونهای از این جابهجاییهاست. در مقابل، جمعیت این سه دهک در تیرماه اندکی کاهش یافت و در مردادماه مجدداً افزایش پیدا کرد.
بنابراین افزایش یا کاهش ماهانه این آمار را نمیتوان صرفاً به افزایش یا کاهش فقر نسبت داد؛ چراکه بخشی از تغییرات ممکن است نتیجه بهروزرسانی پایگاه اطلاعاتی و جابهجایی خانوارها میان دهکهای درآمدی باشد.
سیاست دولت برای هدفمندکردن یارانهها وارد مرحله جدیتری شده است
دولت چهاردهم از سال گذشته اجرای سیاست حذف یارانه خانوارهای پردرآمد را با تمرکز بر دهکهای بالای درآمدی آغاز کرد. این سیاست در ماههای مرداد، شهریور و مهر ۱۴۰۴ به حذف حدود ۹ میلیون نفر از فهرست دریافتکنندگان یارانه منجر شد. همزمان وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی تأکید کرد که هدف دولت، هدایت منابع حمایتی به سمت خانوارهای نیازمند و جلوگیری از پرداخت یارانه به گروههای پردرآمد است.
بر اساس قانون بودجه و سیاستهای دولت، حذف یارانه خانوارهای پردرآمد در سال ۱۴۰۴ با جدیت بیشتری دنبال شد. در این چارچوب، دهکهای هشتم، نهم و دهم در کانون بررسی قرار گرفتند و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با استفاده از اطلاعات «پایگاه رفاه ایرانیان» به شناسایی خانوارهای برخوردار پرداخت.
روایت وزیر رفاه از فلسفه حذف یارانه دهکهای پردرآمد
احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، بارها بر این موضوع تأکید کرده است که منابع محدود دولت باید بیشتر به سمت خانوارهای نیازمند هدایت شود.
میدری در توضیح سیاست دولت گفته است که قرار نیست یارانه به شکل یکسان میان تمام گروههای درآمدی توزیع شود و هدف اصلی، حمایت بیشتر از گروههای کمدرآمد است.
در همین راستا، یکی از اصلاحات انجامشده، پرداخت کالابرگ غیرنقدی یک میلیون تومانی به ازای هر نفر به تمامی دهکهای درآمدی با استفاده از منابع انتقال ارز ترجیحی از ابتدای زنجیره به انتهای زنجیره بوده است. این سیاست از دیماه سال گذشته آغاز شد. بر اساس این برنامه قرار بود مبلغ کالابرگ متناسب با نرخ تورم افزایش پیدا کند که تاکنون این موضوع محقق نشده است. با این حال، علی مدنیزاده، وزیر اقتصاد، اعلام کرده که افزایش مبلغ کالابرگ در دولت در حال بررسی است.
معیارهای جدید؛ فاصله گرفتن از دهکبندی سنتی
دولت در ادامه این مسیر به سمت استفاده از شاخصهای دقیقتر درآمدی و دارایی حرکت کرده است. بر اساس آییننامه جدید، شاخصهایی مانند درآمد خانوار، ارزش املاک و خودروهای خانوار نیز در شناسایی افراد برخوردار مورد توجه قرار گرفتهاند.
این تغییر میتواند به معنای فاصله گرفتن تدریجی از دهک به عنوان تنها معیار حذف یارانه باشد؛ زیرا ممکن است دو خانوار در یک دهک درآمدی قرار داشته باشند، اما از نظر میزان دارایی، درآمد و توان مالی تفاوت چشمگیری با یکدیگر داشته باشند.
منبع: نورنیوز
پایان گزارش/
سایر اخبار
معامله ۱۰.۵ میلیون اوراق سلف سکه در دو روز
فاجعه در خلیج فارس؛ سواحل قشم زیر پای لکههای نفتی جان میدهد!
جایگاه تبلیغات شما
