ماشاالله شاکری، سفیر پیشین ایران در پاکستان، با اشاره به نقش اسلامآباد در تحولات میان ایران و آمریکا گفت: پاکستان را نمیتوان یک میانجی کاملاً بیطرف دانست؛ زیرا مقامهای این کشور در بسیاری از موارد امکان گفتوگوی صریح و بدون ملاحظه با آمریکا را ندارند و بخشی از فشارها و مطالبات را متوجه ایران میکنند.
به گزارش ایسکانیوز، وزیر کشور پاکستان قرار است بار دیگر به تهران سفر کند؛ سفری که علاوه بر موضوعات رسمی و روابط دوجانبه، میتواند از منظر تلاشهای اسلامآباد برای احیای تفاهمنامه اسلامآباد و پیگیری مسائل مرتبط با ایران و آمریکا نیز مورد توجه قرار گیرد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اعلام کرده است وزیر کشور پاکستان برای رایزنی درباره مسائل دوجانبه و اجرای توافقات مشترک به تهران سفر خواهد کرد. او همچنین بر نقش فعال پاکستان در برخی روندهای دیپلماتیک منطقهای تأکید کرده است.
پاکستان پیش از این نیز در روند گفتوگوهای ایران و آمریکا نقش میانجی و تسهیلکننده داشته و مقامهای این کشور بر تلاش برای یافتن راهکار دیپلماتیک تأکید کردهاند. در مقابل، تهران همچنان بر شروط خود برای ازسرگیری مذاکرات با واشنگتن اصرار دارد.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، نیز اعلام کرده است هفت شرط ایران برای آغاز هرگونه مذاکره جدید به دولت آمریکا اعلام شده و موضع تهران در این زمینه روشن است.
در چنین شرایطی، شاکری معتقد است با توجه به سابقه رفتار آمریکا و تحولات اخیر، صرف انجام رایزنیهای دیپلماتیک یا برگزاری نشست نمیتواند تضمینکننده پیشرفت مذاکرات باشد.
پاکستان نتوانست برای اجرای تفاهمنامه اسلامآباد ضمانت اجرایی مؤثری ایجاد کند
شاکری درباره تلاش مقامهای پاکستانی برای پیشبرد مسیر دیپلماتیک میان ایران و آمریکا گفت تفاهمنامه اسلامآباد در شرایطی شکل گرفت که آمریکاییها و پاکستانیها تصور میکردند میزبانی از هیئتهای دو کشور میتواند به حل یک موضوع مورد اختلاف کمک کند، اما این نگاه به گفته او بیش از اندازه خوشبینانه بود.
وی افزود آسیبهایی که جمهوری اسلامی ایران در جنگ ۱۲ روزه و سپس جنگ ۴۰ روزه متحمل شده، موضوعی نیست که بتوان انتظار داشت با چند میانجیگری و اقدام دیپلماتیک کماثر و در مدت کوتاه حلوفصل شود.
سفیر پیشین ایران در پاکستان ادامه داد جمهوری اسلامی ایران با حسن نیت وارد تفاهمنامه شد، برای آن مفادی تعیین کرد و این توافق با میزبانی پاکستان به امضا رسید، اما اسلامآباد نتوانست برای اجرای مفاد آن ضمانت اجرایی مؤثری فراهم کند.
به گفته شاکری، این وضعیت از یک سو برای آمریکا ناکامی محسوب میشود و از سوی دیگر نشاندهنده محدودیت پاکستان در ایفای یک نقش جدی، دقیق و اثرگذار است. بنابراین بازگشت دوباره به مسیر تفاهمنامه بدون ایجاد سازوکار اجرایی مشخص، نمیتواند نتیجه آن را تضمین کند.
فشار آمریکا به پاکستان برای بازگرداندن ایران به مذاکره
شاکری با بیان اینکه پاکستان در این پرونده چند دغدغه مهم دارد، گفت اسلامآباد لزوماً یک میانجی بیطرف نیست و به نظر میرسد آمریکا از پاکستان خواسته در این زمینه نقشآفرینی کند و برای بازگرداندن روند گفتوگوها تلاش کند.
وی تصریح کرد پاکستانیها حتی نمیتوانند در بسیاری از موارد با صراحت و بدون ملاحظه با آمریکاییها صحبت کنند و در نتیجه، بخشی از فشار یا وزن مسائل به سمت جمهوری اسلامی ایران منتقل میشود.
این دیپلمات پیشین افزود ایران بهعنوان کشور همسایه، از هیئت پاکستانی استقبال میکند، اما اعلام مسائل دوجانبه بهعنوان محور اصلی سفر وزیر کشور پاکستان میتواند دربرگیرنده پیامهای دیگری نیز باشد.
شاکری تأکید کرد جمهوری اسلامی ایران پس از جنگ با آمریکا، اعتماد گذشته خود به وعدهها و تعهدات واشنگتن را ندارد و نمیتواند صرفاً بر پیامهایی که از سوی آمریکا منتقل میشود، تکیه کند.
تلاش اسلامآباد برای وارد کردن ایران به عنوان میانجی بین عربستان و یمن
سفیر پیشین ایران در پاکستان گفت مسائل دوجانبه میان تهران و اسلامآباد متعدد است و موضوعاتی مانند تجارت، روابط اقتصادی و سازوکارهای مربوط به مبادلات دو کشور میتواند در گفتوگوهای دو طرف بررسی شود.
وی همچنین ناامنیهای نوار جنوب شرقی ایران را یکی دیگر از مسائل مهم دانست و گفت نیروهای امنیتی پاکستان در کنترل عوامل و گروههای فعال در مناطق مرزی با مشکلاتی مواجه هستند.
شاکری افزود حتی با کنار گذاشتن موضوع جنگ و مذاکرات ایران و آمریکا، مسائل واقعی و مهمی میان دو کشور وجود دارد که نیازمند گفتوگو و همکاری مستمر است.
به گفته وی، یکی دیگر از دغدغههای پاکستان، تلاش برای وارد کردن ایران بهعنوان میانجی میان عربستان و یمن است؛ بهویژه اینکه اسلامآباد اخیراً یک پیمان دفاعی با عربستان اجرا کرده و نمیخواهد وارد منازعهای شود که در نهایت به حضور نظامی آن در حمایت از عربستان منجر شود.
شاکری معتقد است حضور هیئت پاکستانی در ایران از این زاویه نیز اهمیت دارد و ممکن است به کاهش بخشی از فشارهای موجود بر عربستان کمک کند.
بیثباتی منطقه فشارهای اقتصادی پاکستان را تشدید کرده است
شاکری یکی دیگر از نگرانیهای پاکستان را افزایش بیثباتی در منطقه عنوان کرد و گفت ادامه این وضعیت در نهایت میتواند به زیان اسلامآباد تمام شود.
وی با اشاره به افزایش هزینههای معیشتی، انرژی، برق و گاز در پاکستان افزود تشدید ناامنی و بیثباتی در منطقه میتواند فشارهای اقتصادی موجود بر این کشور را بیشتر کند.
به گفته سفیر پیشین ایران در پاکستان، طبیعی است که اسلامآباد خواهان حرکت شرایط منطقه به سمت ثبات و تعادل باشد.
شاکری درباره موضع پاکستان نسبت به سیاست فشار اقتصادی آمریکا علیه ایران نیز گفت اسلامآباد اتکای قابل توجهی به تجارت با ایران دارد و این کشور همزمان در مرز افغانستان با مشکلات جدی مواجه است؛ شرایطی که موجب شده تجارت در آن منطقه تقریباً متوقف شود.
اسلامآباد باید مناسبات خود با جمهوری اسلامی ایران را قدر بداند
وی افزود در سایر مرزهای پاکستان نیز به دلیل مسائل تاریخی و مشکلات موجود، محدودیتهایی وجود دارد و اگر اسلامآباد تجارت با ایران را متوقف یا محدود کند، خود این کشور نیز با پیامدهای اقتصادی آن مواجه خواهد شد.
این دیپلمات پیشین خاطرنشان کرد بخش قابل توجهی از معیشت مردم مناطق مرزی و استانهای همجوار پاکستان با ایران به تجارت و مبادلات اقتصادی با ایران وابسته است.
شاکری تصریح کرد اگر پاکستان بخواهد خود را قربانی سیاست فشار اقتصادی آمریکا کند، چنین تصمیمی با منطق اقتصادی سازگار نخواهد بود و میتواند بهطور مستقیم بر زندگی مردم مناطق مرزی این کشور تأثیر بگذارد.
وی در پایان گفت حاکمیت پاکستان باید روابط خود با جمهوری اسلامی ایران را مورد توجه قرار دهد و تحت تأثیر فشار یا منافع کشورهایی قرار نگیرد که کیلومترها با پاکستان فاصله دارند.
سفیر پیشین ایران در پاکستان تأکید کرد ایران و پاکستان به دلیل همجواری جغرافیایی و پیوندهای تاریخی و مردمی، ناگزیر به ادامه ارتباط و همکاری با یکدیگر هستند.
منبع: ایسکانیوز
پایان گزارش/