موج خبری درباره احتمال «شیوع طاعون در روسیه» و نگرانی از سرایت آن به ایران، در روزهای اخیر با ده‌ها میلیون بازدید در فضای مجازی به بحثی داغ تبدیل شده است. این شایعات تا حدی گسترش یافته که برخی کاربران و کانال‌های خبری، خواستار توقف پروازهای بین ایران و روسیه شده‌اند. با این حال، بررسی‌های دقیقِ منتشرشده از سوی رویترز، به نقل از نهاد نظارتی بهداشت روسیه، تصویری کاملاً متفاوت از آنچه در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود، ارائه می‌دهد.
ریشه‌یابی شایعات و روایت رسمیِ نهاد بهداشتی روسیه درباره طاعون در روسیه
ماجرای «طاعون در روسیه» پس از مرگ یکی از کارکنان مؤسسه تحقیقاتی ضدطاعون در منطقه ایرکوتسکِ سیبری و قرنطینه افرادی که با او در تماس نزدیک بودند، به سرعت در شبکه‌های اجتماعی بازتاب یافت. در پی این واقعه، شایعاتی مبنی بر نشت یک لوله آزمایش حاوی باکتری زنده در فضای مجازی منتشر شد. اما نهاد نظارتی بهداشت روسیه، موسوم به «روس‌پوترب‌نادزور»، این ادعاها را رد کرده و اعلام داشته است که بررسی‌های میدانی این مؤسسه، هیچ مدرکی مبنی بر وقوع حادثه هنگام کار با عوامل بیماری‌زا پیدا نکرده است.
در ادامه، همین نهاد بر اساس گزارشی که خبرگزاری تاس منتشر کرد، توضیح داد که در میان افرادی که با فرد فوت‌شده تماس داشته‌اند، دو مورد ابتلا به کووید و دو مورد ابتلا به راینوویروس شناسایی شده و مورد دیگری از بیماری‌های عفونی گزارش نشده است. مقامات روسیه تأکید کرده‌اند که هیچ شواهدی مبنی بر ارتباط مرگ این فرد با فعالیت‌های شغلی او در مؤسسه تحقیقاتی وجود ندارد.
دیدگاه سازمان جهانی بهداشت و متخصصان درباره خطر طاعون
علاوه بر گزارش‌های مقامات روسی، سازمان جهانی بهداشت نیز بر اساس اطلاعات موجود، خطر بهداشت عمومی برای جمعیت عامه را پایین ارزیابی کرده است. همچنین رویترز در گزارش خود یادآور شده است که بیماری طاعون، در صورت تشخیص سریع، با استفاده از آنتی‌بیوتیک کاملاً قابل درمان است. پیش‌تر نیز رئیس انستیتو پاستور ایران ضمن عدم تأیید اخبار مربوط به ابتلا به طاعون در روسیه، بر پاسخ‌دهی این بیماری به درمان‌های آنتی‌بیوتیکی تأکید کرده بود.
جنگ روایت‌ها؛ چه کسانی از هراس عمومی سود می‌برند؟
سؤال اصلی اینجاست که چرا این فاصله فاحشِ خبری ایجاد شده است؟ در حالی که روایت «شیوع طاعون» با سرعت بسیار بالا در فضای مجازی منتشر شد، توضیحات رسمی و اطلاعات تکمیلی با بسامد بسیار کمتری در برابر افکار عمومی قرار گرفت. همزمان با این موج هراس، برخی صفحات و کانال‌ها فشار رسانه‌ای سازمان‌یافته‌ای را برای توقف پروازها به روسیه آغاز کرده‌اند.
اگرچه اصل نگرانی‌های بهداشتی و رعایت اقدامات احتیاطی باید جدی گرفته شود، اما تبدیل یک رخداد تحت بررسی به روایت قطعی «شیوع طاعون»، پیش از روشن شدن نتایج رسمی، می‌تواند به تولید هراس عمومی دامن بزند. وقتی شایعه‌ای میلیون‌ها بار دیده می‌شود، اما تکذیب و توضیحات رسمی به همان اندازه بازتاب نمی‌یابد، «جنگ روایت‌ها» آغاز شده است. اکنون باید پرسید چه کسانی از تبدیل یک ابهام بهداشتی به موج هراس عمومی و مطالبه توقف ارتباطات میان ایران و روسیه سود می‌برند؟
پایان گزارش/
سایر اخبار
بسته‌های حمایتی شهرداری تهران برای افزایش تاب‌آوری اقتصادی شهروندان
شرط کریستیانو رونالدو برای بازگشت به تیم ملی پرتغال چیست؟
جایگاه تبلیغات شما
