در کتاب جدید «خواهر معصومه»، روایت‌های جدید و کمتر شنیده‌شده‌ای از حضور دانشجویان در واقعه تسخیر سفارت آمریکا ارائه شده است که ابعاد جدیدی از نقش زنان در این رویداد تاریخی را روشن می‌کند.
روایت‌های جدید از حضور دانشجویان در تسخیر سفارت آمریکا
۱۳ آبان ۱۳۵۸، تسخیر سفارت آمریکا به یکی از مهم‌ترین و در عین حال بحث‌برانگیزترین رویدادهای تاریخ معاصر ایران تبدیل شد؛ اتفاقی که روایت‌های مختلفی از آن در حافظه تاریخی جامعه باقی مانده است. در میان دانشجویانی که در این واقعه حضور داشتند، روایت زنانی که از نزدیک درگیر ماجرا بودند، کمتر مجال بازگویی پیدا کرده است.
کتاب «خواهر معصومه» به قلم فروغ زال و با تحقیق محمدمهدی رحیمی که از سوی انتشارات راه‌یار منتشر شده است، خاطرات شفاهی معصومه نورمحمدی، از دانشجویان پیرو خط امام و اعضای تیم عملیات تسخیر سفارت آمریکا را روایت می‌کند؛ دختری که مسیر زندگی‌اش از تردیدهای اعتقادی و کشمکش میان جریان‌های سیاسی دانشگاه تهران آغاز شد و به حضور در یکی از پرتنش‌ترین وقایع پس از انقلاب رسید. نورمحمدی در این کتاب از روزهای منتهی به انقلاب، فضای سیاسی خوابگاه دختران، تسخیر سفارت و مواجهه مستقیم با نیروهای آمریکایی می‌گوید؛ روایت‌هایی که در کنار بازگویی یک واقعه تاریخی، بخش‌هایی کمتر شنیده‌شده از آن دوران را پیش روی مخاطب قرار می‌دهد.
یکی از وجوه قابل‌توجه این خاطرات، روایت تحول شخصیتی معصومه نورمحمدی و تردیدهایی است که در مسیر انتخاب و کنشگری با آن‌ها روبه‌رو بوده است؛ مسیری که او را از دختری مردد در انتخاب پوشش و گرایش‌های فکری به یکی از چهره‌های حاضر در عملیات تسخیر سفارت آمریکا رساند.
چالش‌های روایی در بازگویی خاطرات تسخیر لانه جاسوسی
در گفتگو با فروغ زال، نویسنده کتاب، درباره شکل‌گیری این اثر و روایت‌های کمتر شنیده‌شده از تسخیر سفارت صحبت کردیم. او در پاسخ به سوال درباره عنوان کتاب گفت که عنوان «خواهر معصومه» بر اساس خطاب رسمی اعضای انجمن اسلامی به راوی انتخاب شده است که نشان‌دهنده جایگاه او در تشکیلات دانشجویی آن دوران است.
درباره حضور زنان در ماجرای تسخیر لانه جاسوسی، فروغ زال اشاره کرد که اگرچه آثار دیگری نیز منتشر شده، اما ویژگی روایت معصومه نورمحمدی، پرداختن به چگونگی شکل‌گیری تصمیم او برای حضور در این جریان است. او از کشمکش‌های فکری و تردیدهای یک جوان در سال‌های ابتدایی انقلاب می‌گوید که در نهایت به حضور در قلب عملیات منجر شد.
چرا روایت‌های دانشجویان در تسخیر سفارت کمتر منتشر شده است؟
یکی از پرسش‌های مهم این است که چرا ادبیات داخلی درباره تسخیر سفارت آمریکا تا این اندازه محدود است؟ نویسنده کتاب در پاسخ به این موضوع معتقد است که بخشی از دانشجویانی که در این واقعه حضور داشتند، بعدها از مسیر فکری خود فاصله گرفتند و با تغییر مواضع سیاسی، گاهی با این واقعه برخورد کرده و آن را نقد می‌کنند. این تغییر مواضع باعث شده است که روایت‌های جامع و بدون سوگیری درباره این واقعه تاریخی کمتر تولید شود.
با این حال، او تأکید کرد که با وجود تولید برخی رمان‌ها و فیلم‌های مستند، هنوز ظرفیت‌های روایی این واقعه برای تولید آثار بیشتر خالی است و نیاز به بازگویی دقیق‌تر این دوره تاریخی وجود دارد.
جزئیات پنهان از حضور زنان در عملیات تسخیر سفارت آمریکا
معصومه نورمحمدی در کتاب خود، از زوایای جدیدی از حضور زنان در عملیات صحبت می‌کند. او از تردیدهای خود قبل از ورود به سفارت می‌گوید؛ جایی که از احتمال حمله نیروهای آمریکایی پس از تسخیر می‌ترسید. او روایت می‌کند که چگونه با شنیدن صدای شعارهای مردم در خیابان، اعتماد به نفس و اطمینان خود را برای ادامه عملیات به دست آورد.
همچنین، روایت او از مسئولیت حفاظت از دو زن آمریکایی در جریان تسخیر سفارت، جزئیات تازه‌ای را به تاریخ اضافه می‌کند. این کتاب نشان می‌دهد که چگونه دانشجویان، با وجود نداشتن تجهیزات جنگی و استفاده از ابزارهای ساده، توانستند با اراده خود، نیروهای مسلح آمریکایی را در سفارت تحت کنترل درآورند.
بررسی ابعاد شخصی و اجتماعی در خاطرات معصومه نورمحمدی
کتاب «خواهر معصومه» تنها یک روایت سیاسی نیست، بلکه به بررسی تحولات شخصی راوی نیز می‌پردازد. از تردید در انتخاب پوشش و گرایش‌های فکری در دانشگاه تهران تا تبدیل شدن به یکی از حاضرین در عملیات تسخیر سفارت آمریکا. این روایت، فضای فکری سال‌های انقلاب و چگونگی شکل‌گیری تصمیمات بزرگ دانشجویان را به خوبی به تصویر می‌کشد.
منبع: مهر
انتهای پیام/
سایر اخبار
پزشک جعلی در اینستاگرام؛ چرا جعل هویت پزشکی در فضای مجازی خطرناک است؟
بحران تنگه هرمز چگونه قفسه داروخانه‌های لندن و نیویورک را خالی کرد؟
جایگاه تبلیغات شما
بدون نظر! اولین نفر باشید