در همه مدارس دولتی باید توزیع شیر انجام شود؛ اگر در مدرسه‌ای این اقدام انجام نشده بود، به آموزش‌و‌پرورش و وزارت بهداشت گزارش داده شود!

۲۵ درصد دانش‌آموزان دچار اضافه‌وزن و چاقی هستند

مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با تشریح وضعیت تغذیه کودکان و دانش‌آموزان، از اجرای مطالعه ملی جدید وضعیت تغذیه پس از حدود یک دهه خبر داد و گفت حدود ۲۵ درصد دانش‌آموزان کشور با اضافه‌وزن یا چاقی مواجه هستند.

احمد اسماعیل‌زاده، روز یکشنبه ۲۹ شهریور ۱۴۰۵، در نشست خبری وزارت بهداشت اظهار کرد: حدود ۵ درصد کودکان زیر پنج سال دچار کوتاه‌قدی هستند و این میزان در استان‌های مختلف متفاوت است. در برخی استان‌ها این رقم حدود ۲ تا ۳ درصد و در مناطق کم‌برخوردار بیشتر است.

وی تأکید کرد کوتاه‌قدی تنها به تغذیه مربوط نمی‌شود و عواملی مانند ژنتیک، تغذیه، خواب، فعالیت بدنی و بلوغ زودرس نیز می‌توانند بر رشد قدی کودکان تأثیر بگذارند.

اسماعیل‌زاده افزود: یکی از اهداف برنامه‌های تغذیه کودکان، تأمین مواد مغذی مورد نیاز برای رشد مناسب قدی و وزنی است و در کنار آن، برنامه مکمل‌یاری با ویتامین D برای گروه‌های سنی مختلف در حال اجراست.

بررسی مکمل‌یاری با روی برای کودکان ۲ تا ۱۲ سال

مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با اشاره به نبود برنامه مکمل‌یاری کشوری مشخص برای کودکان ۲ تا ۱۲ سال گفت: یکی از پیشنهادهای مطرح‌شده از سوی استادان دانشگاه، افزودن مکمل روی به برنامه مکمل‌یاری این گروه سنی است.

وی افزود: اقدامات اولیه برای اجرای یک مطالعه پایلوت در دو استان کم‌برخوردار انجام شده است تا مشخص شود آیا اضافه کردن مکمل روی می‌تواند در کاهش کوتاه‌قدی کودکان مناطق محروم مؤثر باشد یا خیر.

اسماعیل‌زاده با اشاره به شیوع کمبود روی در کشور اظهار کرد: کمبود روی یکی از کمبودهای شایع مواد مغذی است و در سال‌های گذشته نیز مشکلاتی در این زمینه وجود داشته است. در صورت اثبات اثربخشی این برنامه، اضافه شدن مکمل روی به برنامه کشوری، دست‌کم در استان‌های کم‌برخوردار، بررسی خواهد شد.

آخرین آمار ملی سوءتغذیه مربوط به سال ۱۳۹۶ است

وی درباره وضعیت سوءتغذیه در کشور گفت: فقر و عوامل اقتصادی ارتباط نزدیکی با وضعیت تغذیه دارند و در جوامعی که سهم بیشتری از جمعیت در دهک‌های پایین اقتصادی قرار دارند، احتمال شیوع سوءتغذیه بیشتر است.

اسماعیل‌زاده اظهار کرد: آخرین آمار ملی مربوط به پایش سال ۱۳۹۶ است که بر اساس آن، میزان سوءتغذیه به مفهوم کم‌وزنی حدود ۴.۸ تا ۵ درصد بوده و در حال حاضر آمار ملی جدیدی در این زمینه وجود ندارد.

وی افزود: اطلاعات ثبت‌شده در سامانه «سیب» به‌صورت مستمر در دسترس است و سال گذشته نیز نقشه شاخص‌های تغذیه کشور بر اساس این اطلاعات منتشر شد، اما این داده‌ها به دلیل اینکه مربوط به افراد مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی است، نمی‌تواند نمایانگر کل جمعیت کشور باشد.

مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت ادامه داد: بر اساس داده‌های سامانه سیب، میزان سوءتغذیه حدود ۸ تا ۱۰ درصد است، اما این رقم قابل تعمیم به کل کشور نیست و به دلیل ویژگی جمعیت مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی، ممکن است از میزان واقعی در سطح ملی بیشتر باشد.

اجرای مطالعه ملی وضعیت تغذیه پس از حدود یک دهه

اسماعیل‌زاده از اجرای یک مطالعه ملی جدید در حوزه تغذیه خبر داد و گفت: امسال برای نخستین‌بار شاخص‌های مختلف دریافت غذایی، شاخص‌های بیوشیمیایی، وضعیت تغذیه، شاخص‌های تن‌سنجی مانند قد و وزن، سواد تغذیه و امنیت غذایی به‌صورت همزمان در یک مطالعه ملی بررسی می‌شود.

وی افزود: اعتبار این مطالعه تأمین شده و اقدامات اجرایی آن نیز انجام شده است. با آغاز سال تحصیلی، این مطالعه در گروه‌های سنی مختلف از جمله کودکان و دانش‌آموزان اجرا خواهد شد.

مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت اظهار کرد: امیدواریم نتایج این مطالعه حدود یک سال آینده آماده شود تا پس از حدود ۱۰ سال، تصویر دقیق‌تری از وضعیت تغذیه کشور بر اساس داده‌های ملی به دست آید.

پوشش ۲۶۳ هزار کودک در طرح حمایت تغذیه‌ای

اسماعیل‌زاده درباره طرح حمایت تغذیه‌ای از کودکان زیر پنج سال گفت: این طرح از سال ۱۴۰۲ آغاز شده و کودکان ۶ ماهه تا پنج ساله‌ای که در مراکز بهداشتی مراجعه می‌کنند، در صورت شناسایی سوءتغذیه، در سامانه ثبت می‌شوند و اطلاعات آنها در اختیار وزارت رفاه قرار می‌گیرد.

وی افزود: پس از ارزیابی اقتصادی خانوار، کودکانی که در هفت دهک نخست قرار داشته باشند، مشمول حمایت تغذیه‌ای می‌شوند. امسال برای پنج دهک نخست ماهانه حدود ۲ میلیون تومان و برای دهک‌های بالاتر حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان به کارت والدین این کودکان اختصاص می‌یابد تا برای خرید اقلام غذایی تعیین‌شده استفاده شود.

وی ادامه داد: کودکان تحت پوشش این طرح به‌صورت مستمر از سوی بهورزان، مراقبان سلامت و کارشناسان تغذیه از نظر رشد و وضعیت تغذیه پیگیری می‌شوند و آموزش‌های لازم نیز به خانواده‌ها ارائه می‌شود.

اسماعیل‌زاده با اشاره به افزایش اعتبار و تعداد کودکان تحت پوشش گفت: بودجه این طرح امسال به بیش از هشت همت رسیده و تعداد کودکان تحت پوشش نیز از حدود ۱۳۰ هزار نفر در سال نخست به حدود ۲۶۳ تا ۲۶۴ هزار نفر افزایش یافته است.

وی خاطرنشان کرد: با توجه به افزایش قیمت اقلام غذایی، در سال جاری امکان افزایش تعداد کودکان تحت پوشش بیش از این میزان فراهم نشده است.

سوءتغذیه و اضافه‌وزن؛ دو محور اصلی برنامه‌های تغذیه مدارس

مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت درباره برنامه‌های آموزش تغذیه در مدارس گفت: دستورالعمل‌های تغذیه مدارس علاوه بر آموزش‌های تغذیه‌ای، موضوع نظارت بر پایگاه‌های تغذیه مدارس را نیز شامل می‌شود و کارشناسان تغذیه با همکاری آموزش و پرورش این آموزش‌ها را به دانش‌آموزان، والدین و خانواده‌ها ارائه می‌کنند.

وی افزود: در آموزش‌های ارائه‌شده به خانواده‌ها موضوعاتی مانند تغذیه مناسب برای کاهش اضطراب و استرس در دوران امتحانات نیز مورد توجه قرار گرفته، اما تمرکز اصلی برنامه‌های تغذیه مدارس بر کوتاه‌قدی، سوءتغذیه، کمبود ریزمغذی‌ها و اضافه‌وزن و چاقی است.

اسماعیل‌زاده ادامه داد: با توجه به بار بیماری‌های غیرواگیر در کشور، موضوعاتی مانند افسردگی، اضطراب و استرس، راهکارهای تغذیه‌ای برای مقابله با آنها و کاهش ضایعات غذایی نیز در سال‌های اخیر به آموزش‌های تغذیه‌ای مدارس اضافه شده است.

نظارت بر بوفه مدارس با محدودیت‌هایی مواجه است

اسماعیل‌زاده درباره برنامه پایش و نظارت بر بوفه‌های مدارس گفت: برنامه «بوفه سالم مدارس» از برنامه‌های قدیمی وزارت بهداشت است و دستورالعمل آن توسط دفتر بهبود تغذیه تدوین، بازنگری و ابلاغ می‌شود. نظارت بر اجرای این دستورالعمل نیز عمدتاً بر عهده همکاران مرکز سلامت محیط و کار است.

وی افزود: به دلیل اینکه تعداد نیروهای بهداشتی کشور متناسب با تعداد مدارس نیست، نظارت بر بوفه مدارس با محدودیت‌هایی روبه‌روست و امکان نظارت مستمر بر همه مدارس وجود ندارد. مراکز خدمات سلامت بخش خصوصی نیز در این زمینه به نظام نظارتی کمک می‌کنند.

اسماعیل‌زاده با بیان اینکه نظارت‌ها انجام می‌شود اما با وضعیت مطلوب فاصله دارد، ادامه داد: بارها بر ضرورت تقویت نظارت‌ها تأکید شده، اما مشکل بوفه مدارس صرفاً به نظارت محدود نمی‌شود و بخشی از مسئله به مشکلات مالی مدارس بازمی‌گردد.

وی توضیح داد: در برخی موارد مدارس از بوفه به‌عنوان منبع درآمد برای تأمین هزینه‌های خود استفاده می‌کنند و همین موضوع اجرای ضوابط بوفه سالم را دشوار می‌کند. در صورت عرضه اقلام غذایی غیرمجاز، ابتدا تذکر داده می‌شود و در صورت تکرار تخلف، موضوع می‌تواند به مراجع قضایی ارجاع شود و در نهایت واحد متخلف پلمب شود.

مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت افزود: رسیدن موضوع به این مراحل ممکن است با اعتراض والدین و دانش‌آموزان همراه شود و از سوی دیگر منابع مالی مدارس را نیز محدودتر کند؛ بنابراین اجرای برنامه بوفه سالم مدارس با چالش‌هایی روبه‌رو است.

وی تأکید کرد: وظیفه وزارت بهداشت تدوین دستورالعمل‌ها و انجام نظارت‌های بهداشتی است، اما اجرای مطلوب این برنامه به همکاری همه دستگاه‌های مرتبط نیاز دارد.

یک‌چهارم دانش‌آموزان اضافه‌وزن یا چاقی دارند

اسماعیل‌زاده با اشاره به وضعیت اضافه‌وزن و چاقی در کودکان گفت: حدود ۲۵ درصد دانش‌آموزان با اضافه‌وزن یا چاقی مواجه هستند؛ به این معنا که تقریباً از هر چهار دانش‌آموز، یک نفر در این گروه قرار دارد.

وی افزود: ادامه این وضعیت می‌تواند در آینده بار بیماری‌های غیرواگیر را در کشور افزایش دهد و از این منظر، توجه به روند اضافه‌وزن و چاقی کودکان ضروری است.

مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت درباره عوامل مؤثر بر افزایش اضافه‌وزن و چاقی کودکان اظهار کرد: سبک زندگی، افزایش شهرنشینی، کاهش فضاهای مناسب برای تحرک و کم‌تحرکی از عوامل مؤثر هستند، اما نظام آموزشی نیز در این زمینه نقش دارد.

وی ادامه داد: کودکان از سنین پایین برای ورود به مدارس خاص و پس از آن برای کنکور و امتحانات مختلف، زمان زیادی را به نشستن و مطالعه اختصاص می‌دهند و این شیوه می‌تواند موجب کاهش فعالیت بدنی و تشدید اضافه‌وزن و چاقی شود.

اسماعیل‌زاده گفت: از همکاران آموزش و پرورش درخواست داریم شیوه‌های آموزشی موجود و الگوهای آموزشی سایر کشورها را با دقت بیشتری بررسی کنند تا در کنار آموزش، سلامت و تحرک دانش‌آموزان نیز مورد توجه قرار گیرد.

منبع: مهر

پایان خبر/