اصغر فرهادی، کارگردان مطرح سینمای ایران که این روزها برای حضور در جشنواره فیلم ریو به برزیل سفر کرده است، در سخنانی صریح به بررسی نگاه جریان‌ساز هالیوود به کشورهایی همچون ایران پرداخت و تأکید کرد که هیچ‌گاه نیازی به نجات‌بخشی ادعایی آن‌ها نداشته‌ایم.
به گزارش راه مردم آنلاین، اصغر فرهادی که به منظور اکران فیلم «داستان‌های موازی» در جشنواره ریو حضور یافته، در اظهارات خود به تحلیل هژمونی سینمای آمریکا پرداخت و تصریح کرد که هالیوود مرجع مناسبی برای بازنمایی صادقانه فرهنگ‌های غیرآمریکایی نیست.
نقد فرهادی بر فیلم «آرگو» و نگاه از بالا به پایین
در پاسخ به پرسشی درباره دریافت جایزه بهترین فیلم توسط «آرگو»، تنها یک سال پس از آنکه «جدایی نادر از سیمین» موفق به کسب اسکار بهترین فیلم بین‌المللی شد، فرهادی بیان کرد که این فیلم را در زمان اکران دیده و آن را اثری کاملاً «هالیوودی» یافته است. در فیلم «آرگو» که با موضوع گروگان‌گیری در سفارت آمریکا در تهران تولید شده، بن افلک، کارگردان و بازیگر فیلم، نقش متخصص مهاجرت را ایفا می‌کند که خود را به عنوان تهیه‌کننده سینما جا می‌زند تا ۶ تبعه آمریکایی را از تهران خارج کند.
فرهادی در واکنش به نظر مجری که فیلمِ افلک را ترسیم‌کننده تصویر جهنمی از ایران دانست، گفت: «معضل این دست فیلم‌های هالیوودی و برخی آمریکایی‌ها، نوع نگاه از بالا به پایین آن‌ها به جهان است. روزی باید از آن‌ها پرسید که چرا تصور می‌کنند در جایگاه بالاتر و ما در جایگاه پایین‌تر قرار داریم؟ من دلیل این خودخواهی و حس برتری‌جویی را درک نمی‌کنم.»
این کارگردان در ادامه با لحنی انتقادی افزود: «آمریکایی‌ها دائماً ادعای دموکراسی دارند، اما در واقعیت چنین نیست. شما دموکراسی ندارید؛ این یک دروغ بزرگ است.»
آمریکا از نگاه فرهادی و نقد سینمای تجاری
فرهادی با اشاره به تجربه اقامت خود در آمریکا برای پیشبرد یک پروژه و تحقیقات میدانی در زندان‌های سان‌فرانسیسکو، یادآور شد: «در آنجا با برخی زندانیان سیاه‌پوست و افرادی از ملیت‌های دیگر ملاقات کردم. حقیقت آمریکا آنجا نهفته بود، اما مردم جهان آن وجه از آمریکا را هرگز نمی‌بینند.» وی ادامه داد: «من با این تفکر که آن‌ها آرزو می‌کنند “روزی شما هم مثل ما شوید” مشکل دارم؛ نه، من هرگز چنین خواسته‌ای ندارم.»
او درباره فیلم «آرگو» نیز خاطرنشان کرد: «این فیلم‌ها فاقد عمق هستند و تنها با هدف کسب سود ساخته می‌شوند؛ این یک تجارت است. در این آثار همیشه یک مرد سفیدپوست آمریکایی نقش منجی را ایفا می‌کند. سؤال من این است که چرا؟ چرا یک آمریکایی باید برای نجات مردم به کوبا یا ایران سفر کند؟ مردم خود به خوبی می‌دانند چگونه از بحران‌ها عبور کنند. چه کسی از شما درخواست کرده که بیایید و ما را نجات دهید؟»
جایگاه سیاست و رویکرد واقع‌گرایانه در سینما
فرهادی در پاسخ به سوالی درباره نقش سیاست در آثارش اظهار داشت: «هرگاه درباره جامعه سخن می‌گویید، در واقع در حال صحبت از سیاست هستید. حتی زمانی که به روابط خانوادگی، مشکلات و چالش‌های زندگی مردم می‌پردازید، به شکلی غیرمستقیم درباره سیاست صحبت کرده‌اید. در فیلم‌هایم سعی می‌کنم مستقیماً وارد مقولات سیاسی نشوم، چرا که معتقدم این کار از ماهیت سینما فاصله دارد. سینمای مطلوب من سینمایی است که به مخاطب اجازه می‌دهد چیزهایی را درباره خودش کشف کند.»
وی با یادکرد از فیلم «همشهری» اثر عباس کیارستمی، آن را سیاسی‌ترین فیلم ایران خواند. این مستند محصول ۱۹۸۳، به زندگی رانندگان در تهران می‌پردازد. فرهادی گفت: «کیارستمی مستندی درباره رانندگان ساخته، اما وقتی نحوه تعامل آن‌ها با پلیس و دیگران را مشاهده می‌کنید، متوجه می‌شوید که فیلم لایه‌های سیاسی عمیقی دارد. سینما و رسانه‌ها تصویر کاملی از زندگی عادی ارائه نمی‌دهند، اما حقیقت این است که مردم در سراسر دنیا شبیه به هم هستند. سینما بر پایه عشق و نفرت بنا شده که در همه جا یکسان است؛ عشق یک مادر به فرزندش در برزیل با تهران تفاوتی ندارد، تنها شیوه بیان آن متفاوت است.»
رسانه‌های اجتماعی و تأثیر آن بر درک متقابل
فرهادی با بیان اینکه هنگام تماشای یک فیلم برزیلی، خیلی زود فراموش می‌کند که داستانی از سرزمینی دیگر می‌بیند، افزود: «احساس می‌کنم این فیلمی درباره ما به عنوان انسان است.» او تأکید کرد: «اگر مردم امکان سفر به کشورهای دیگر را داشتند و با هم دست می‌دادند، این بهترین راه برای شناخت یکدیگر بود، نه تکیه بر اطلاعات رسانه‌ها. من به صحت تصویر ارائه‌شده از سوی رسانه‌ها باور ندارم.»
این کارگردان با اشاره به دو اثر اخیرش، «قهرمان» و «قصه‌های موازی»، بیان کرد که این فیلم‌ها درباره چگونگی نگاه ما به دیگران و نحوه دیده‌شدن ما توسط آن‌هاست. او گفت: «این آثار همچنین به‌شدت تحت تأثیر نقش رسانه‌های اجتماعی در شکل‌دهی به زندگی ما هستند. وقتی اطلاعاتی را در رسانه‌ها می‌بینیم باید هوشیار باشیم. عمده اطلاعاتی که رسانه‌های جریان اصلی درباره ایران منتشر می‌کنند، ناشی از دانش بسیار سطحی آن‌ها از زندگی واقعی در این کشور است و مشکل اصلی اینجاست که قدرتمندترین رسانه‌ها در اختیار قدرتمندان قرار دارد.»
فرهادی در پایان درباره پروژه بعدی خود گفت که آن را به زبان مادری‌اش، فارسی، می‌سازد. او در پاسخ به اینکه آیا این فیلم به وضعیت فعلی ایران و درگیری در فلسطین می‌پردازد، گفت: «به صورت مستقیم، خیر.» که این سخن نشان می‌دهد فضای سیاسی حاکم ممکن است بر داستان اثرگذار باشد، هرچند محور اصلی پروژه نیست.
او همچنین درباره تغییر محل تولید «داستان‌های موازی» توضیح داد: «قرار بود این فیلم در آمریکا ساخته شود. سه سال آنجا ماندم، تحقیق کردم و بازیگران بزرگ آمریکایی را انتخاب کردم، اما هر شب که به خانه برمی‌گشتم، حس می‌کردم نمی‌توانم با آن فضا ارتباط برقرار کنم. یک جای کار ایراد داشت. سرانجام تصمیم گرفتم همه چیز را تغییر دهم و تولید فیلم را به فرانسه منتقل کنم؛ تصمیمی که آسان نبود، اما ماهیت این فیلم اروپایی‌تر از آن است که در بستر آمریکا ساخته شود.»
جشنواره فیلم ریو از یکم تا ۱۱ اکتبر (۹ تا ۱۹ مهر) در حال برگزاری است.
پایان گزارش/
سایر اخبار
چرا ترامپ خود را از جنگ حوثی‌ها و عربستان کنار کشیده است؟
فراجا سدی در برابر تجزیه و حافظ امنیت پایدار در جنگ‌های ترکیبی است
جایگاه تبلیغات شما
