به گزارش راهبرد معاصر، اگرچه اختلافات میان ترکیه و آذربایجان بر سر محدودیتهای حجاب فروکش کرده است، اما تنشهای بنیادین درباره دخالت در امور داخلی، روابط با ارمنستان و نزدیکی باکو به رژیم صهیونیستی همچنان پابرجا است.
ریشههای بحران؛ از حجاب تا سیاستهای داخلی
این تنشها پس از آن شدت گرفت که آذربایجان در سپتامبر سال جاری، مقررات جدید لباس فرم مدارس را تصویب کرد که عملاً پوشیدن روسری را در مدارس دولتی ممنوع میکرد. این تصمیم با انتقادات شدید مقامات حزب عدالت و توسعه ترکیه روبرو شد. در پاسخ به این فشارها، الهام علیاف، رئیسجمهور آذربایجان، از شرکت در اجلاس سازمان همکاری کشورهای ترکزبان در آنکارا خودداری کرد.
ناظم جعفروف، معاون مرکز مطالعات راهبردی قفقاز، معتقد است که هر دو طرف در مدیریت این بحران موفق نبودهاند. باکو این انتقادات ترکیهای را تلاشی برای ایفای نقش «برادر بزرگتر» و دیکته کردن سیاستهای داخلی خود بر این کشور میداند. از نظر مقامات باکو، موضوعات مذهبی باید از منظر امنیت ملی بررسی شود، نه از دریچه آزادیهای مذهبی.
چالش روابط با ارمنستان و نقش اسرائیل
یکی دیگر از محورهای اصلی اختلاف، تلاشهای ترکیه برای عادیسازی روابط با ارمنستان است. در حالی که آنکارا به دنبال بازگشایی مرزها برای تقویت تجارت و اقتصاد خود است، باکو با باز شدن مرزها پیش از دستیابی به توافق صلح جامع بین ارمنستان و آذربایجان مخالف است.
همچنین، روابط نزدیک آذربایجان با رژیم صهیونیستی از دیگر عوامل تنشزا است. اگرچه مقامات ترکیه از انتقاد مستقیم از این روابط خودداری میکنند، اما انتقال نفت آذربایجان از طریق خط لوله ترکیه به اسرائیل، همواره از دیدگاههای سیاسی در آنکارا مورد توجه بوده است. نمونه بارز این تنش، خروج هیئت ترکیهای از نشستهای بینالمللی در پی سفر هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه به باکو، پس از ورود هرتزوگ، رئیس اسرائیل با هواپیمای آذربایجانی بود.
پیوندهای استراتژیک و منافع مشترک
با وجود این اختلافات، فروکش سریع بحران نشان میدهد که هر دو کشور منافع استراتژیک و اقتصادی بزرگی دارند که مانع از فروپاشی کامل روابط میشود. ترکیه با حمایت از نوسازی ارتش آذربایجان و فروش تجهیزات پیشرفته نظامی مانند پهپادهای بایراکتار، از این کشور حمایت میکند. همچنین بر اساس توافقات دفاعی سال ۲۰۲۱، دو کشور متعهد به حمایت متقابل در صورت تهدید امنیتی شدهاند.
در حوزه انرژی نیز، ترکیه به عنوان کریدور حیاتی برای صادرات نفت و گاز آذربایجان به اروپا عمل میکند. خط لوله نفت باکو-تفلیس-جیحان و خط لوله گاز طبیعی ترانس آناتولی (TANAP) از مهمترین زیرساختهایی هستند که منافع اقتصادی طرفین را تضمین میکنند. به گفته جعفروف، هیچ موضوع خارجی وجود ندارد که ارزش از بین بردن این روابط راهبردی را داشته باشد.
انتهای پیام/
بدون نظر! اولین نفر باشید