«توماس ال. فریدمن»، ستوننویس نیویورکتایمز، در یادداشتی با تمرکز بر انتخابات پیشروی آمریکا و اسرائیل، نسبت به تهدیدهای داخلی علیه ساختارهای دموکراتیک در هر دو کشور هشدار داد. او با انتقاد شدید از دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، تضعیف نهادهای مستقل، حاکمیت قانون، ساختارهای امنیتی و قضایی و همچنین گسترش جریانهای افراطی را خطری جدی توصیف کرد و نوشت هیچ دشمن خارجی، از ایران و روسیه گرفته تا دیگر رقبا، به اندازه «خودویرانگری از درون» نمیتواند این ساختارها را تضعیف کند.
به گزارش خبرگزاری راه مردم به نقل از جماران، توماس ال. فریدمن در این یادداشت به اهمیت انتخابات پیشروی آمریکا و اسرائیل، آثار سیاستهای دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو بر نهادهای دموکراتیک و حاکمیت قانون، نفوذ جریانهای افراطی در ساختار سیاسی اسرائیل، فرسایش نهادهای دولتی و امنیتی آمریکا، روابط ترامپ با ولادیمیر پوتین و پیامدهای احتمالی پیروزی دوباره جریانهای نزدیک به ترامپ و نتانیاهو پرداخته است.
فریدمن نوشت ۲۷ اکتبر و ۳ نوامبر ۲۰۲۶ در حال تبدیل شدن به دو تاریخ مهم در تاریخ سیاسی اسرائیل و آمریکا هستند. به نوشته او، آمریکا و اسرائیل تنها با فاصله یک هفته انتخاباتهایی سرنوشتساز برگزار خواهند کرد؛ انتخاباتی که موضوع آنها فقط آینده سیاسی رئیسجمهور ترامپ و نخستوزیر بنیامین نتانیاهو نیست، بلکه آینده دموکراسی در آمریکا و اسرائیل نیز به آن گره خورده است.
اجازه دهید از انتخابات اسرائیل آغاز کنم که زودتر برگزار میشود. نتانیاهو در ائتلافی با یهودیان برتریطلب قرار دارد؛ گروهی که یکی از رؤسای پیشین موساد در مقطعی آنها را بدتر از «کوکلاکس کلان» توصیف کرده بود. به اعتقاد فریدمن، در صورت پیروزی دوباره این جریان، احتمالاً پروژه تضعیف دادستان کل مستقل اسرائیل و دیوان عالی این کشور تکمیل خواهد شد.
او در ادامه مدعی شد که پس از آن، الحاق کرانه باختری و غزه و پاکسازی قومی فلسطینیان از این مناطق در دستور کار قرار خواهد گرفت و در چنین شرایطی اسرائیل بهعنوان یک دموکراسی از میان خواهد رفت.
فریدمن همچنین پیشبینی کرد که در صورت تحقق چنین سناریویی، اسرائیل به موجودیتی منزوی و مطرود، مشابه آفریقای جنوبی دوران آپارتاید، تبدیل خواهد شد. او نوشت دولت یهودی همین حالا بخش بزرگی از حمایت حزب دموکرات آمریکا، بسیاری از جمهوریخواهان جوان و تقریباً تمام احزاب لیبرال اروپا را از دست داده است.
به نوشته او، در چنین شرایطی محدودیتهای بیشتری برای حضور دانشگاهیان و شهروندان اسرائیلی در برنامهها و رویدادهای مختلف در سراسر جهان ایجاد خواهد شد و هزاران دانشمند، ریاضیدان، متخصص نرمافزارهای هوش مصنوعی، مهندس، خلبان جنگنده و فیزیکدان هستهای اسرائیلی، یعنی بخشی از بهترین نیروهای متخصص این کشور، بهتدریج مهاجرت خواهند کرد.
فریدمن با اشاره به یک مطالعه اخیر نوشت که طی سه سال گذشته، هزار و ۳۷۰ پزشک دستکم برای ۱۲ ماه اسرائیل را ترک کردهاند؛ رقمی که به گفته او از تعداد پزشکان بسیاری از بیمارستانهای بزرگ اسرائیل بیشتر است.
چند سالی است که «موشه یعلون»، وزیر دفاع پیشین اسرائیل در دولت نتانیاهو و از چهرههای متفکر و متمایل به راست میانه، درباره مسیری که دولت این کشور در پیش گرفته هشدار میدهد. فریدمن با اشاره به گزارش همکارانش در تایمز در اسرائیل نوشت یعلون اکنون هشدارهای خود را به سطح بیسابقهای رسانده و در گزارشهای رسانههای محلی، ایدئولوژی شهرکنشینان افراطی اسرائیلی در کرانه باختری را با ایدئولوژی آلمان نازی مقایسه کرده است.
یعلون اخیراً در وبسایت خبری اسرائیلی «واینت» پرسیده است: «برتری یهودی چیست؟ هشتاد سال پس از هولوکاست، “نبرد من” بهصورت معکوس. نژاد برتر، ما هستیم.»
فریدمن این اظهارات را زنگ خطری جدی توصیف کرد. او نوشت جامعه اسرائیل هنوز بیش از آن از جنگ غزه آسیب روحی دیده که بتواند مستقیماً وارد دور تازهای از مذاکرات صلح با فلسطینیان شود.
با این حال، فریدمن تأکید کرد اگر مخالفان نتانیاهو که اکنون «گادی آیزنکوت»، رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل، در میان برجستهترین چهرههای آنها قرار دارد، بتوانند در ۲۷ اکتبر پیروز شوند، دستکم آنچه او «پوگروم شرمآور» علیه فلسطینیان در کرانه باختری خوانده است، متوقف خواهد شد.
او آیزنکوت را فردی بسیار محترم و دارای شباهتهای فراوان با اسحاق رابین توصیف کرد و نوشت در صورت پیروزی مخالفان نتانیاهو، ترامپ با شریکی اسرائیلی روبهرو خواهد بود که آماده است برای اجرای طرح صلح او درباره غزه با حسن نیت تلاش کند.
فریدمن در همین زمینه نوشت: «ترامپ اگر از نتانیاهو حمایت کند، حماقت محض خواهد بود»؛ زیرا به اعتقاد او نتانیاهو هر کاری از دستش برآمده انجام داده تا ابتکار ترامپ درباره غزه با شکست مواجه شود.
به نوشته فریدمن، نتانیاهو برای حفظ شرکای ائتلافی، ماندن در قدرت و طولانی کردن روند محاکمه خود در چند پرونده فساد، حاضر بوده است ارزشهای اساسی اسرائیل و طرحهای صلح آمریکا را قربانی کند.
او تازهترین نمونه را تلاش نتانیاهو برای معاف کردن هزاران جوان فوقارتدوکس از خدمت نظامی و اختصاص میلیونها شِکِل به مدارس آنها دانست؛ مدارسی که به گفته فریدمن آموزش لازم برای زندگی مدرن یا مهارتهای شغلی ارائه نمیکنند، آن هم در شرایطی که ارتش اسرائیل با کمبود نیرو مواجه است.
«دن بندیوید»، اقتصاددان اسرائیلی و رئیس مؤسسه «شورش» برای پژوهشهای اجتماعی ـ اقتصادی، به فریدمن درباره مبنای جمعیتی تهدید علیه دموکراسی اسرائیل توضیح داده است.
بندیوید گفته است نرخ باروری در میان بیشتر گروههای جمعیتی اسرائیل حدود دو فرزند به ازای هر زن است، اما این رقم در میان متحدان حریدی فوقارتدوکس نتانیاهو حدود هفت فرزند برای هر زن است.
به گفته بندیوید، این والدین «عمداً فرزندان خود ــ بهویژه پسران ــ را از آموزش پایهای که بتواند استقلال اقتصادی آینده و درک بنیانهای اساسی اصول دموکراتیک مدرن را ممکن سازد، محروم میکنند.»
او به فریدمن گفته است یکچهارم دانشآموزان کلاس اول اسرائیل را فوقارتدوکسها تشکیل میدهند و سهم آنها از جمعیت هر ۲۵ سال دو برابر میشود.
بندیوید همچنین گفته است: «چهار سال گذشته، که بدترین سالهای تاریخ اسرائیل بودهاند، پیشنمایشی کابوسوار از فیلم کاملی را به ما نشان دادهاند که اگر تا زمانی که هنوز فرصت داریم مسیرمان را تغییر ندهیم، در انتظار ملت ماست.»
فریدمن با وجود اهمیت انتخابات اسرائیل، انتخابات آمریکا را برای خود بسیار مهمتر دانست و ترامپ را «غیرآمریکاییترین رئیسجمهور دوران زندگی» خود توصیف کرد.
او نوشت هیچ رئیسجمهوری به اندازه ترامپ برای از هم گسستن نهادها و ائتلافهایی که پس از جنگ جهانی دوم به دست رؤسایجمهور پیشین آمریکا ساخته و حفظ شدند، اقدام نکرده است.
فریدمن از ناتو، سازمان ملل متحد، سازمان جهانی بهداشت، سازمان تجارت جهانی، صندوق بینالمللی پول، بانک جهانی، آژانس توسعه بینالمللی ایالات متحده، نفتا، روابط نزدیک آمریکا با کانادا و مکزیک و اتحادهای نظامی واشنگتن با کره جنوبی و ژاپن بهعنوان نمونههایی از این ساختارها نام برد.
به نوشته او، این روابط و نهادها در کنار یکدیگر طی نسلها به رونق جهانی و آمریکایی و حفظ صلح میان قدرتهای بزرگ کمک کردهاند.
فریدمن معتقد است ترامپ و حامیانش به نام «اول آمریکا» در حال از هم گشودن نظامی هستند که دههها شکل گرفته و نتیجه آن، «آمریکای تنها و در نهایت آمریکای در حال افول» خواهد بود.
او در ادامه بر مخالفت خود با سیاست ترامپ در قبال ولادیمیر پوتین تأکید کرد و نوشت رئیسجمهور روسیه نهتنها تلاش کرده اوکراین را بهعنوان یک دولت مستقل نابود کند، بلکه درصدد تضعیف ناتو و اتحادیه اروپا، دو ستون مهم امنیت و رفاه غرب، نیز بوده است.
فریدمن با اشاره به اظهارات اخیر پوتین درباره جنگ ایران و آمریکا در خلیج فارس نوشت که رئیسجمهور روسیه از کمک به ایران سخن گفته و اعلام کرده روسیه فعالانه «تجهیزات ضروری» و کالاهای اساسی در اختیار تهران قرار میدهد.
او سپس با لحنی انتقادی درباره ترامپ نوشت که پوتین بهطور مستمر علیه آمریکا موضع میگیرد، اما ترامپ در برابر این رفتار واکنش متفاوتی نشان میدهد.
فریدمن معتقد است ترامپ هرگز جنگ اوکراین را بهصورت صادقانه صورتبندی نکرده است. به نوشته او، آنچه جهان شاهد آن است تلاش پوتین برای نابودی یک دموکراسی مهم اروپایی است.
او این پرسش را مطرح کرد که دلیل این رابطه و شیفتگی تزلزلناپذیر ترامپ نسبت به پوتین چیست و در پاسخ نوشت که «حقیقت همیشه جلوی چشم ما پنهان بوده است»: ترامپ، برخلاف رؤسایجمهور پیشین آمریکا، دموکراسی را یک ارزش اساسی نمیداند و همراهی با چهرههایی مانند پوتین و کیم جونگاون را ترجیح میدهد.
فریدمن سپس به گزارش اخیر همکارش در تایمز، «اریک لیپتون»، درباره وضعیت مالی ترامپ اشاره کرد و نوشت براساس گزارش افشای مالی منتشرشده در ۳۰ ژوئن، ترامپ در نخستین سال بازگشت خود به قدرت حدود ۱.۴ میلیارد دلار درآمد جدید از کسبوکارهای مرتبط با رمزارز به دست آورده است؛ کسبوکارهایی که به ادعای این گزارش، مستقیماً از اقدامات او در جایگاه رئیسجمهور سود بردهاند.
به اعتقاد فریدمن، اگر حزب ترامپ در ماه نوامبر پیروز شود، تلاش چندجانبه او برای تضعیف نهادهای دموکراتیک آمریکا و حاکمیت قانون، تقریباً بهطور قطع وارد مرحله تازهای خواهد شد.
«یان باسین»، مدیر اجرایی سازمان غیرانتفاعی «Protect Democracy» که برای سلامت و تمامیت انتخابات فعالیت میکند، به فریدمن گفته است ترامپ در شرایط فعلی محبوب نیست و به همین دلیل ضعیف است و این تصور وجود دارد که پروژه سیاسی او از نظر سیاسی شکست خورده و دیگر به گذشته تعلق دارد.
اما باسین هشدار داده است در صورت پیروزی جمهوریخواهان، «ساختار انگیزهها برای همه تغییر خواهد کرد»؛ از قانونگذاران جمهوریخواه گرفته تا چهرههای سیلیکونولی. به گفته او، همه این گروهها حتی مطیعتر خواهند شد و همین مسئله میتواند به ترامپ امکان دهد بدون مهار و محدودیت بیشتری عمل کند.
باسین این وضعیت را از نظر خود «جدیترین خطر» توصیف کرده است.
فریدمن در ادامه نوشت اگر ترامپ در انتخابات میاندورهای موفق شود، بیش از هر زمان دیگری احساس قدرت و جسارت خواهد کرد؛ آن هم در شرایطی که به اعتقاد او ترامپ از نظر ذهنی و جسمی رو به افول است، جهان در میانه یک تحول فناورانه بزرگ با ظهور عاملها و رباتهای هوش مصنوعی قرار دارد، تغییرات اقلیمی در حال گرمتر و بیثباتتر کردن آبوهواست، روابط آمریکا با بسیاری از متحدانش تضعیف شده، واشنگتن درگیر جنگ با ایران است و چین در حال تصاحب بازار جهانی خودروهای برقی است.
او همچنین از مدیریت پیت هگست در ساختار دفاعی آمریکا بهشدت انتقاد کرد و عملکرد او را در زمینه تغییرات نظامی و برکناری یا جلوگیری از ارتقای شماری از ژنرالهای آمریکایی مورد حمله قرار داد.
فریدمن نوشت یک سال پیش از یکی از رؤسایجمهور پیشین آمریکا شنیده بود که تا زمانی که نهادهای این کشور سالم و دستنخورده بمانند، میتوان دوره دوم ترامپ را پشت سر گذاشت؛ اما به اعتقاد او، چنین شرایطی دیگر برقرار نیست.
وی پرسید امروز چه کسی میتواند استدلال کند که وزارت دادگستری آمریکا، که به گفته او به سلاح حقوقی شخصی رئیسجمهور تبدیل شده، همچنان نهادی سالم و مستقل است؟ او همین پرسش را درباره وزارت بهداشت و خدمات انسانی، پنتاگون، مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریها و کمیسیون فدرال ارتباطات نیز مطرح کرد.
فریدمن تأکید کرد ترمیم این نهادها، بازگرداندن بخشی از استقلال آنها و واگذاری دوباره مدیریتشان به کارشناسان واقعی، دشوارتر از چیزی خواهد بود که مردم تصور میکنند.
او معتقد است وضعیت مشابهی در اسرائیل نیز وجود دارد؛ جایی که به گفته او نتانیاهو افراد نزدیک و مورد اعتماد خود را در سطوح مختلف دستگاه بوروکراتیک و حتی نهادهای امنیتی این کشور منصوب کرده است.
فریدمن در پایان نوشت هر آمریکایی و هر اسرائیلی باید هنگام حضور پای صندوق رأی، این مسائل را در نظر بگیرد. به اعتقاد او، هیچ دشمن خارجی آنقدر قدرتمند نیست که بتواند ساختارهای دموکراتیک آمریکا یا اسرائیل را نابود کند؛ نه ایران، نه روسیه و نه هیچ کشور یا بازیگر دیگری.
او نتیجه گرفت آنچه میتواند چنین ساختارهایی را از بین ببرد، نیروهای درونی و «خودویرانگری» است و تأکید کرد که این خطر هم در آمریکا و هم در اسرائیل در برابر رأیدهندگان قرار گرفته است.
پایان پیام/